است اين است كه قيام يحيى دو مرحله داشت كه ابتدا نخست در سال 235 ه . ق در خراسان بود ؛ در اين دوره ، يحيى دستگير و روانه زندان شد و پس از آزادى ، در بغداد سكونت كرد . سپس دوباره در سال 249 يا 250 ه . ق در كوفه قيام كرد و به شهادت رسيد . دليل قيام يحيى يحيى بن عمر ، در دوران متوكل مىزيست . اين خليفه عباسى با آل على ( ع ) سخت دشمنى داشت و آنان را دستگير مىكرد و پيوسته در صدد آزار و اذيت آنان بود . متوكل مردى عياش ، بدطينت و زشت‌سيرت بود و همواره به لهو و لعب ، آوازه‌خوانى و طرب مشغول بود . دشمنى او با آل على ( ع ) چنان بود كه همه مورخان ، دوران حكومت او را از سياه‌ترين دوران ، براى شيعيان و علويان به شمار آورده‌اند . از آنجا كه آزادمردان ، زور و ستم را تاب نمىآورند ، يحيى مصمم شد تا حق خود و ستمديدگان و رنج كشيدگان را از عمال عباسى باز پس گيرد . وى به همين منظور در سال 235 ه . ق « 1 » وارد خراسان شد و چون قرض داشت و زندگى به او سخت فشار آورده بود ، نزد عمر بن فرج رُخَّجى كه از طرف متوكل ، سرپرست طالبيين بود ، آمد و درباره مطالبه حقوق خود با وى گفت‌وگو كرد . عمر بن فرج با او با خشونت و تندى

--> ( 1 ) . الاعلام ، ج 8 ، ص 160 ؛ دايرة المعارف الشيعه ، ج 18 ، ص 506 ؛ الشافى ، ج 1 ، ص 285 .