محمود سامانى
72
مناسبات ايرانيان با حجاز در دوره هاى مختلف تاريخ اسلامى ( فارسى )
شيفته او خواهند شد . « 1 » از ديگر موارد مناسبات امام با فضل اين است كه بر اساس گزارشى ، آن حضرت در شأن فضل و برادرش ، حسن نامهاى به كارگزاران نوشت . « 2 » 4 . طاهريان ( 206 - 259 ه . ق ) طاهريان از ديگر خاندان ايرانىتبار هستند كه با حجاز و حرمين شريفين مرتبط بودند . اين سلسله ، منسوب به مؤسس آن طاهر بن حسين بن مصعب بن زُريق مشهور به ذو اليمينين ، از مردم پوشنگ ( فوشنج ) هرات هستند . جد ايشان ، رزيق در ولايت يكى از اشراف عرب از قبيله خُزاعه درآمده بود و به همين علت ، از طاهريان با نسب خزاعى هم ياد مىكنند . افزون بر اجداد طاهر كه منشأ خدماتى براى عباسيان بودند و مسؤليتهايى براى آنان واگذار شده بود ، طاهر نيز در اختلاف ميان امين و مأمون ، به عنوان فرمانده نيروهاى مأمون نقش مهمى در تثبيت خلافت او ايفا كرد . از اين رو ، مأمون پس از آنكه به يارى طاهر و نيروهاى او بر كرسى خلافت نشست ، در شوال 205 ه . ق به ظاهر به پاس خدمات طاهر و در باطن ، گويا براى دور كردن او از بغداد و كوتاه ساختن دست استيلايش از امور خلافت و نيز دور كردن قاتل برادرش از پيش چشم خود ، او را به حكومت خراسان فرستاد . طاهر يك سال پس از استقرار در مرو خراسان ، نام مأمون عباسى را از خطبه زدود و به نام يكى از فرزندان امام موسى كاظم ( ع ) خطبه خواند و سكه مستقل ضرب كرد . به اين ترتيب ، سلسله طاهريان كه اولين سلسله ايرانى بعد از اسلام است ، بنيان نهاده شد . « 3 » طاهر پس از حذف نام خليفه عباسى از خطبه ، به صورت ناگهانى درگذشت . از اين رو ،
--> ( 1 ) . الارشاد ، ج 2 ، ص 256 . ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 49 ، ص 157 . ( 3 ) . تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ، متن تاريخ مفصل ، ص 110 .