محمود سامانى

22

مناسبات ايرانيان با حجاز در دوره هاى مختلف تاريخ اسلامى ( فارسى )

مىرسد و مشهور هم نيست ، ايرانيان از نسل اسحاق بن ابراهيم ( ع ) هستند . در روايتى ديگر كه به پيامبر اكرم ( ص ) منسوب است ، آمده كه اهل فارس ، فرزندان اسحاق ( ع ) هستند . « 1 » امام‌على ( ع ) نيز هنگامى كه در دوران خلافت ، مردم را در عطا برابر نهاد و كسى را بر ديگرى برترى نداد و موالى را همچون عرب اصلى عطا داد ، در اين باب با او سخن گفتند . پس درحالى كه چوبى از زمين برداشت و آن را ميان دو انگشت خود نهاد و فرمود : قَرأتُ مَا بَينَ الدَّفَّتين فَلَم اجِد لِولَدِ اسماعيلَ عَلى وَلد اسحاقَ فَضلَ هذا . « 2 » تمام قرآن را تلاوت كردم و براى فرزندان اسماعيل بر فرزندان اسحاق ، به اندازه اين چوب ، برترى نيافتم . همچنين هنگامى كه موالى « 3 » ، از ظلم تبعيض برخى عرب‌ها ، نزد آن حضرت شكايت كردند ، ايشان همين جمله را بر زبان جارى ساخت . ايرانيان ، شاخه‌اى از نژاد سفيد آريايىاند كه نخست با ديگر هم‌نژادان خود - هند و اروپايى - در سرزمين‌هاى شمال آسياى مركزى ( جنوب سيبرى ) ، آسياى شمال غربى و دشت‌هاى اوراسى ( قسمت اروپايى آسيا ، يعنى غرب و شمال غربى روسيه ) مىزيستند . گويا آنان در هزاره اول ق . م « 4 » به دلايلى چون ، سردى هوا ، « 5 » كمبود مراتع ، افزايش جمعيت ، نبردهاى قبيله‌اى و كمبود جا به مناطق جنوبىتر كه گرم بود ، كوچ كردند . « 6 »

--> ( 1 ) . مروج الذهب ، ج 1 ، ص 248 ( 2 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 183 ؛ الغارات ، ابراهيم‌بن‌محمد ثقفى ، ج 1 ، ص 70 . ( 3 ) . در مورد موالى ، توضيحاتى در صفحات بعد خواهد آمد . ( 4 ) . ايران از آغاز تا اسلام ، گريشمن ، ص 64 . ( 5 ) . در اوستا ، ايرانويج ، جاى سرد معرفى شده است . برخى آن را در آذربايجان ، در حدود قراباغ مىدانند كه همان اران دوران كهن است بعضى ديگر آن را در مشرق ايران زمين و بر آسياى مركزى ( خوارزم ) منطبق كرده‌اند . ( 6 ) . ايرانويچ ، ص 7 به بعد .