تمام ايران به استثناى خراسان كه در دست شاهرخ افشار نابينا بود ، حكومت يافت . « 1 » در حكومت زنديه افزون بر خراسان ، افغانستان و امارت‌هاى آذربايجان - اران و ارمنستان شرقى و سلطان‌نشين گرجستان شرقى هم‌چنان مستقل باقى ماندند . « 2 » 2 . روابط زنديه با حجاز سلسله زنديه در مدت حكومت نه چندان طولانى خود نتوانست روابط مستحكمى با حجاز برقرار سازد كه از دلايل آن مىتوان به موارد زير اشاره كرد : الف ) نبود امنيت در آغاز شكل‌گيرى اين سلسله هنوز امنيت لازم در ايران برقرار نشده بود . بنابراين ، زنديان نمىتوانستند به روابط خارجى توجه داشته باشند . پس از مرگ كريم خان زند نيز اختلافات زيادى ميان جانشينان او رخ داد ، به گونه‌اى كه در مدت حدود چهار سال ، بيش از ده نفر به حكومت رسيدند . همين آشفتگى سياسى ، مانع از پرداختن به حجاز مىشد ، چنان‌كه تقريباً تمام دوران حكومت چهار ساله لطف‌على خان ، واپسين حاكم زندى به نبرد با قاجارها سپرى شد . يكى از محققان در باره اوضاع ايران پس از مرگ كريم خان چنين نوشته است : دوره پادشاهى جانشينان كريم‌خان زند را بايد يكى از دوران‌هاى هرج‌ومرج و بحرانى داخل ايران دانست ؛ زيرا علاوه بر آن‌كه وى جانشين معينى نداشت و كسى پس از او نتوانست مدعيان زورمند و رقباى سياسى را از ميان بردارد ، هيچ‌يك از امرا و شاه‌زادگان زنديه نيز نتوانستند براى بقاى دولت زند و تحكيم اساس آن به اقدام مهمى دست بزنند . اغراض و شهوات نفسانى يا حس

--> ( 1 ) . تاريخ اجتماعى ايران ، ج 2 ، ص 744 . ( 2 ) . ايران در زمان نادرشاه ، متن ، ص 296 .