دست نادرشاه افشار به خراسان ، در يكى از روستاهاى ملاير زندگى مىكرد . كريم خان در خراسان همانند بعضى از افراد برجسته ايل خود در سپاه نادر خدمت مىكرد و به دليل نشان‌دادن رشادت و كاردانى ، نام و نشانى كسب كرد . پس از قتل نادر ، كريم‌خان ، طايفه خود ر ا به ملاير بازگرداند . وى از اوضاع آشفته زمان جانشينان نادر سود جست و با توجه به در اختيار داشتن تعدادى نيروى نظامى و آتشبار ، در رقابت با مدعيان قدرت دست بالايى يافت . كريم خان زند زمانى به فعاليت سياسى نظامى روى آورد كه يك‌پارچگى ايران از دست رفته بود و مدعيان قدرت به زورآزمايى با يكديگر مشغول بودند . حكومت نادر ، نظامى ارتش‌سالار بود و پايگاه مردمى نداشت ؛ زيرا وى به جاى آنكه بنيان فرمانروايى خود را از راه مردم‌دارى و ايجاد تشكيلات و سازمان درست ، قوام و دوام بخشد ، تنها با توسل به زور و با تكيه بر نيروى نظامى و اعمال سياست وحشت و ارعاب به حكومت خويش ادامه مىداد . در نتيجه ، حكومت بىبنيان و خودكامه او پس از قتلش يك‌باره فروريخت و در هر گوشه‌اى از قلمرو وسيع نادر ، مدعيان قدرت سر برآوردند . احمد خان درانى از فرماندهان افغان ، پس از آنكه از قتل نادر اطمينان يافت ، با سپاهيان خود ، پس از غارت قسمتى از گنجينه‌هاى نادرى به قندهار رفت و سنگ بناى استقلال افغانستان را گذاشت . در شمال ايران نيز محمدحسن خان قاجار با اتكا بر افراد ايل قاجار ، ولايات ساحلى درياى خزر را تسخير كرد . در شمال غرب ايران ، آزادخان غلجايى افغانى در خطه آذربايجان علم استقلال برافراشت . در نواحى مركزى ايران و اصفهان نيز ابوالفتح خان بختيارى از طرف شاهرخ افشار حكومت مىكرد . « 1 » نخستين بخت‌آزمايى كريم خان زند پس از آن شروع شد كه علىمردان خان

--> ( 1 ) . تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ، متن تاريخ مفصل ، ص 739 .