محمود سامانى
199
مناسبات ايرانيان با حجاز در دوره هاى مختلف تاريخ اسلامى ( فارسى )
بختيارى از آشفتگى اوضاع ايران استفاده كرد و بر آن شد تا اصفهان را از دست ابوالفتح خان بختيارى بيرون آورد ، ولى در اين نبرد شكست خورد . او ناچار درصدد برآمد « 1 » براى چيرگى بر رقيب خود ، ابوالفتح خان ، از كريمخان زند كه چهار هزار سوار همراه داشت ، كمك بگيرد . پس به كمك او و برادرش ، صادق خان زند ، بار ديگر با ابوالفتح خان دستوپنجه نرم كرد . كريم خان دعوت علىمردان خان را پذيرفت و آن دو موفق شدند اصفهان را از دست ابوالفتح خان خارج سازند . اين موفقيت ، نام كريم خان زند را سر زبانها انداخت . پيش از آن نيز كريم خان در ازاى سركوب بعضى از ايلات ياغى عراق كه به دستور ابراهيم شاه افشار ، برادر عادلشاه انجام داده بود ، هدايايى از او دريافت كرده و اين كار موجب شهرت وى شده بود . در سال 1163 ه . ق ، سران بختيارى و زند پس از رايزنى توافق كردند يكى از نوادگان دخترى سلطان حسين صفوى را به نام شاه اسماعيل سوم به پادشاهى انتخاب كنند و خود نيز سمتى را در حكومت بر عهده داشته باشند به اين صورت كه كريم خان ، فرمانده كل سپاه ، علىمردانخان نايبالسلطنه و ابوالفتح خان ، حاكم اصفهان باشد . حكومت متزلزل اين سه سردار چندان دوامى نيافت ، زيرا آنان از نظر تفكر و راه و رسم سياسى ، همعقيده و همداستان نبودند . از اين رو ، اتحادشان خيلى زود از هم گسست و در نزاعهاى ميان آنان ، مردم اصفهان مصايب بسيارى را متحمل شدند . « 2 » علىمردانخان به عنوان نايب السلطنه كه از حُسن توجه مردم به كريمخان بيمناك شده بود ، وى را به فتح همدان فرستاد و او موفق شد مناطق مركزى ، عراق ، تهران ، قزوين و همدان را به زودى به تصرف خود درآورد . كريم خان پس از آگاهى
--> ( 1 ) . كريم خان زند ، عبد الحسين نوايى ، ص 17 به بعد . ( 2 ) . رستم التواريخ ، پيشين ، ص 248 .