محمود سامانى
144
مناسبات ايرانيان با حجاز در دوره هاى مختلف تاريخ اسلامى ( فارسى )
ايلخانان مغول در حمايت او به دليل گرفتاريشان در جنگهاى داخلى ، همچنان در انديشه گرفتن انتقام از برادرش و مماليك بود . از اين رو ، به تحريك قبايل بر ضد برادرش پرداخت . با اشراف مكه نيز نامهنگارى كرد كه در اين هنگام ، به دليل گرايش سخت عطيفه به مماليك مصر كه به نابودى استقلال مكه و تضعيف حكمرانى آن انجاميده بود ، به رميثه علاقهمندتر بودند . تلاشهاى رميثه بر ضد برادرش در حدود سال 729 يا 730 ه . ق به نتيجه رسيد و او حكمرانى مكه را به دست آورد . « 1 » گويا وضع ماليات بر حاجيان شام و مصر زمينهساز مخالفت حكمرانان مصر با برخى اشراف مىشد و آنها را به واكنش و دخالت در امور مكه وادار مىكرد . « 2 » البته مماليك مصر در رقابت رميثه با برادر ديگرش ، حُميضه به پشتيبانى از رميثه پرداختند و موجب تسلط وى بر مكه شدند . سپس حميضه با پناهنده شدن به ايلخانان مغول در ايران ، همراه سپاهى از مغولان وارد حجاز شد . « 3 » امارت حميضه بر مكه كوتاه بود « 4 » و ديگر بار رميثه با پشتيبانى مصريان بر آن تسلط يافت . « 5 » در اين دوره از حكمرانى رميثه ، ايلخانان نيز كه در حرمين نفوذ داشتند ، به دست كسانى چون امير چوپان ، از فرماندهان و اميران ايلخانان ( م 728 ه . ق ) منشأ خدماتى در حرمين شدند كه لاىروبى چشمه عرفه و انتقال آب آن به مكه « 6 » و بازسازى چشمه بازان از آن جمله هستند . « 7 » همچنين رميثه ، پسرش ، احمد را نزد سلطان ابوسعيد ايلخانى به ايران فرستاد كه از اكرام او بهره گرفت و پس از مدتى همراه شمارى از
--> ( 1 ) . تاريخ مكه ، صص 326 و 327 . ( 2 ) . همان ، صص 327 و 328 . ( 3 ) . العقد الثمين ، ج 4 ، صص 239 و 240 ؛ غاية المرام ، ج 2 ، صص 76 و 77 ؛ اتحاف الورى ، ج 3 ، صص 155 - 158 . ( 4 ) . اتحاف الورى ، ج 3 ، صص 158 و 159 ؛ العقد الثمين ، ج 4 ، ص 241 . ( 5 ) . غاية المرام ، ج 2 ، صص 64 و 65 ؛ اتحاف الورى ، ج 3 ، ص 160 ؛ العقد الثمين ، ج 4 ، ص 239 . ( 6 ) . اتحاف الورى ، ج 4 ، ص 527 . ( 7 ) . اتحاف الورى ، ج 3 ، صص 185 و 187 ؛ العقد الثمين ، ج 3 ، ص 292 .