وقف كرد . « 1 » عبدالعزيز بن على بن عثمان اصفهانى ، معروف به عجمى ( م 764 ه . ق ) براى زائرانى كه در راه مانده بودند ، مكانى را وقف كرد . « 2 » محمد بن على گيلانى ، معروف به خواجه پير محمد گيلانى ( زاده 808 ه . ق ) در مكه كاروان‌سرايى ساخت . « 3 » خدمات عمرانى ايرانيان در حرمين ، تنها به ساختن كاروان‌سرا محدود نشده است . نام دانيال بن على بن سليمان لرستانى ( م 750 ه . ق ) به دليل همكارى در ساخت چشمه بازان « 4 » ، عبدالله بن ابىبكر كردى به دليل وقف كتاب‌هاى بسيار براى كاروان‌سراى ربيع رامشت « 5 » ، حسين بن احمد بن محمد گيلانى معروف به ابن قاوان براى بازسازى چاه غرس در مدينه و ساختن مسجدى نزديك آن « 6 » و محمد بن محمد كازرونى معروف به خواجه امام براى بازسازى و صاف كردن راه كوه‌هاى جبل و ثور « 7 » در منابع تاريخى ثبت شده است . گزارش ابن جبير از بازسازى چاه زمزم به دست يك ايرانى ناشناس نشان مىدهد نام همه ايرانيانى كه در بازسازى حرمين شريفين نقش داشته‌اند ، در منابع تاريخى ثبت نشده است . « 8 » از ديگر صاحب‌منصبان ايرانى در حرمين به احمد بن على نيشابورى ( م 446 ه . ق ) مىتوان اشاره كرد كه همانند جدش منصب قضاوت و امامت حرمين را بر عهده گرفت . در منابع به زمان مهاجرت وى به مكه و مدت

--> ( 1 ) . اتحاف الورى ، ج 3 ، ص 31 ؛ العقد الثمين ، ج 6 ، ص 363 . ( 2 ) . العقد الثمين ، ج 5 ، ص 454 . ( 3 ) . الدر الكمين ، ج 1 ، ص 216 . ( 4 ) . العقد الثمين ، ج 4 ، ص 343 . ( 5 ) . همان ، ج 5 ، ص 116 . ( 6 ) . التحفة اللطيفه ، ج 2 ، ص 337 . ( 7 ) . العقد الثمين ، ج 2 ، صص 322 و 323 . ( 8 ) . رحلة ابن جبير ، صص 93 و 94 .