كه بايد رابطه برعكس باشد و آنان كه ظالمان و جاهلان تاريخ بودند ، در برابر پرسش و اتّهام قرار گيرند كه چرا پيامبر صلى الله عليه و آله را در موقعيّت تدافعى ( دفاعى براى صلح و ارزش‌ها و كمالات انسانى كه آدمى قادر است به سوى آنها عروج كند ) قرار دادند . ممكن است سؤال كنيد : با اين تفاصيل چرا در كتاب حاضر ، عنوان « غزا ؛ دفاعى براى صلح » را انتخاب كرده‌ام ؟ در پاسخ بايد بگويم : به جاى حذف واژهء غزا ، بهتر است آن را از معانىيى كه موجب سوءتعبير شده ، پالايش كنيم و با نقد صحيح و يافتن مصداق و مدلول‌هاى چنين واژه‌اى در تاريخ مدينه ، به جاى زحمت فراوان براى زدودن و حدف واژگانى از اين دست ، متحمّل زحمت فراوان براى درست فهميدن آن واژه در ميراث معنوى - فرهنگى خود شويم . اين كتاب سعى كرده تا نشان دهد غزا ، جهاد يا هر واژهء ديگرى كه در بيان وقايع زندگى پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله به‌كار مىرود ، مفهومى جز بازداشتن آزاردهندگان از آزار ندارد . مقاومت مهاجران و انصار براى حفظ زندگى پيامبر صلى الله عليه و آله ، آزار و ايجاد زحمت محسوب نمىشد و دفاع پيامبر صلى الله عليه و آله از زندگى انسان‌ها و در واقع : دفاعِ « كتاب به دستان » در برابر تهاجمِ « شمشير به دستان » بود . ممكن است سؤال كنيد : آيا واقعاً فهم آيات و سيرهء پيامبر صلى الله عليه و آله ، به همين سادگى است ؟ ! پس از چهارده سال كه از پژوهش‌هاى مدينه‌شناسى مىگذرد ، به سادگى به نتيجه‌اى رسيدم كه ناصرخسرو آن را به سادگى يافته بود كه : چرا نامهء الهى را نخوانى * چه گردى گرد افسانهء مغازى به همان سان كه مولوى دريافته بود كه : پس غزا زين فرض شد بر مؤمنان * تا ستانند از كف مجنون ، سنان مشكل ، قرآن و سيره و تحقيق و تطبيق نيست ؛ مشكل ، رهاشدن از هزاران تعبير و