از اين سند تاريخى آشكار مىگردد كه عامل رواج مجدّد آزار و اذيّت قريش بر پيامبر صلى الله عليه و آله كه منجر به غيرقابل تحمّل شدن زندگى در مكّه براى آن حضرت شده ، عقبة بن ابىمعيط و ابوجهل بوده است . سند 2 : تنها كسى كه شديدترين خشونت‌ها و اهانت‌ها را نسبت به محمّد صلى الله عليه و آله روا مىداشت ، عقبه بود كه به صورت آن حضرت تف انداخت . نويرى مىنويسد : « ابى بن خلف و عقبة بن ابىمعيط با يكديگر دوست و هم‌صحبت بودند . عقبه پيش رسول خدا نشسته بود و سخنى از آن حضرت شنيده بود . اين خبر به أبى رسيد . پيش عقبه آمد و گفت : « خبر رسيده كه تو با محمّد همنشينى كرده‌اى . » آنگاه سوگند خورد كه : « ديگر با تو صحبت نخواهم كرد ؛ مگر به روى و بر چهرهء محمّد تف اندازى . » عقبه كه دشمن خدا بود ، اين كار را كرد . « 1 » متعاقب اين عمل ، اين آيات قرآن نازل شد : يَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلى يَدَيْهِ يَقُولُ يا لَيْتَنِي اتَّخَذْتُ مَعَ الرَّسُولِ سَبِيلًا يا وَيْلَتى لَيْتَنِي لَمْ أَتَّخِذْ فُلاناً خَلِيلًا لَقَدْ أَضَلَّنِي عَنِ الذِّكْرِ بَعْدَ إِذْ جاءَنِي وَ كانَ الشَّيْطانُ لِلْإِنْسانِ خَذُولًا . . . . « 2 » سهيلى مىگويد : « يَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ عَلى يَدَيْهِ » ، عقبة بن أبي معيط است كه وقتى دوستش به او گفت : « لا أرضى حتّى ترجع و نبصق في وجهه . . . ففعل عدوّ اللَّه . . . فأنزل اللَّه عزّوجلّ : يَوْمَ يَعَضُّ الظَّالِمُ . . . .

--> ( 1 ) . « نهايةالارب » ، ج 1 ، ص 26 ، فارسى . ( 2 ) . « روزى كه ستمكار ، انگشت به دندان مىگزد ( و مىگويد : ) كاش با پيامبر همراه مىبودم - كاش فلان شخص را دوست خود نمىگرفتم - او مرا پس از آن‌كه متذكر شده بودم ، گمراه ساخت و شيطان ، آدمى را به تباهى كشد » . فرقان : 26