محمد باقر النجفي
110
مدينه شناسى ( ط مشعر ) ( فارسى )
حدوداً به يكسان 4 % مقتول داشتهاند ؛ يعنى از 1000 نفر جنگجوى قريش ، 40 تن و از 350 نفر مسلمانان تنها 14 نفر به قتل رسيدهاند . آنچه مسلّم است ، پيامبر صلى الله عليه و آله دستور دفن مردگانِ مسلمان و مشرك را صادر كرده است . واقدى بى آنكه اسناد سند تاريخى خود را ياد كند ، مىگويد : « گفتهاند پيامبر در روز بدر دستور فرمود كه چاههاى بدر را كور كردند . سپس فرمان داد كشتگان را در آنجا ريختند . » « 1 » « و أمر رسول اللَّه - صلّىاللَّه عليه [ وآله ] وسلّم - يوم بدر بالقُلُب أن تُغَوَّر ، ثمّ أمر بالقتلى ، فطرحوا فيها كلّهم . . . » . « 2 » دقيقاً مُؤيّد آن است كه كشتگان در چاه ريخته شدهاند و آنها را با سنگ و خاك پوشاندهاند و در روايت ديگر كه واقدى آن را بيان كرده : « ثم وقف رسول اللَّه - صلّىاللَّه عليه [ وآله ] وسلّم - على أهل القليب فناداهم رجلًا رجلًا . . . » « 3 » با توجّه به اينكه « القليب » به معنى چاه است ، لذا حديث از دفن كُشتگان در چاههاى بدر حكايتى آشكار دارد . آنگاه پيامبر بر سر چاه رفته و سران قريش را چنين مورد خطاب قرار داد : « يا عتبة بن ربيعة و يا شيبة بن ربيعة و يا أُميّة بن خلف و يا أبا جهلبن هشام ، هل وجدتم ما وعدكم ربُّكم حقّاً ؟ فإنّي قد وجدتُ ما وعدني ربّي حقاً ؟ بئس القوم كنتم لنبيّكم ، كذّبتموني و صدّقني الناس ، و أخرجتموني و آواني الناس و قاتلتموني و نصرني الناس . . . » . « . . . آيا آنچه را كه خدايتان وعده داده بود ، حق و درست يافتيد ؟ من كه آنچه را كه خدايم وعده داده بود ، حق و درست يافتم .
--> ( 1 ) . واقدى ، مغازى ، ج 1 ، ص 83 ، ترجمهء پارسى . ( 2 ) . همان ، متن اصلى ، ج 1 ، ص 11 ( 3 ) . همان ، ج 1 ، ص 112