مدينه شناسى ( 1 ) پيشگفتار محقّقان و فرهيختگان كشور با آثار ، كتب و مقالات ارزشمند دانشمند محترم مرحوم آقاى سيّد محمّدباقر نجفى آشنايى دارند ، در ميان آثار متنوّع و پرجاذبهء ايشان ، « مدينه‌شناسى » درخشش خاص دارد ؛ زيرا پژوهش در اين زمينه با عشق به پيامبر صلى الله عليه و آله و خاندان او همراه بوده و مرحوم مؤلّف نزديك به بيست سال در بيابان‌ها و كوه‌ها و درّه‌هاى حجاز گشته و با تحمّل رنجها و سختىهاى فراوان به دنبال دستيابى به حقايق تاريخ اسلام و آثار مربوط به رسول خدا صلى الله عليه و آله بوده است ، وى هرگاه در ذهن خود آن خاطره‌هاى تلخ و شيرين را مرور مىكرد اشك از ديدگانش جارى مىشد . مرحوم نجفى از معدود فرهيختگانى بود كه تنها به گزارش تاريخ‌نويسان بسنده نكرد ، بلكه با طىّ مسير هجرت و حضور در مناطق مختلف شهر مدينه ، توانست حقايق تاريخى را بر جغرافياى فعلى اين مناطق منطبق سازد و از اماكن مهم و تاريخى و دينى تصوير بردارى نموده ، اثرى به يادماندنى از خود بجاى گذارد . فصلنامهء « ميقات حج » در سال 1379 گفتگوى صميمانه‌اى با ايشان در باره تأليفاتش انجام داد كه در شمارهء 33 منتشر شد . اكنون مناسب ديديم در معرفى كتاب ، به جاى نوشتن پيشگفتار ، پرسش و پاسخ حاضر را بياوريم كه حاوى مطالب جامعى است دربارهء كتاب مدينه شناسى و شرح حال مؤلّف . اميد است براى همگان سودمند باشد . معاونت آموزش و پژوهش بعثهء مقام معظّم رهبرى