محمد بن أحمد الفاسي المكي ( مترجم : محمد مقدس )

90

شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى )

پيش از اين به نقل از فاكهى و ابن‌اسحاق ؛ گفتيم كه عمرو بن حارث الغبشانى اين بيت را سروده است : نحن وليناه فلم نغشّه * وابن مُضامن قائم يهشّه البته ممكن است حليل بيت دوم را به عنوان استشهاد نقل كرده ؛ كه در اين صورت منافاتى ميان اين دو گفته فاكهى وجود نخواهد داشت . حليل آخرين فرد از خزاعه است كه عهده‌دار توليت كعبه و رياست مكه بوده است ، چنان كه فاكهى در روايتى به سند خود از عايشه و ابن‌اسحاق و ديگر اهل اخبار ذكر كرده است . فاكهى در خبرى ابوغبشان خزاعى را شريك حليل ( در توليت ) كعبه بر شمرده است . ابوغبشان بنا به گفتهء زبير به نقل از اثرم از ابوعبيده ، ابوغبشان همان سليم بن عمرو بن لؤىّ بن ملكان بن اقصى « 1 » بن حارثة بن عمرو بن عامر است . متن خبر ذكر شده از سوى فاكهى چنين است : واقدى گويد : از ابن‌جُرَيج شنيدم كه مىگفت : حليل در كعبه را باز مىكرد و اگر برايش مشكلى پيش مىآمد يا بيمار مىشد ، كليد را به دخترش مىداد تا او در كعبه را بگشايد و اگر دخترش مريض بود كليد را به شوهرش قصىّ مىداد . قصى براى حفظ توليت كعبه توسط حليل تلاش مىكرد و از قطع رابطه خزاعه با وى سخن مىگفت . شريك حليل در اين امر ، ابوغبشان بود . حليل از كارهاى ابوغبشان بيزارى مىجست . فاكهى اشاره مىكند كه حليل ولايت كعبه را به ابوغبشان وصيت كرده بود ؛ وى مىگويد : حسن بن حسين ازدى از محمد بن حبيب از عيسى بن بكر كنانى مدنى از ابن‌كلبى يا ديگرى چنين نقل كرده است : گفته‌اند كه قصى ، ابوغبشان ملكانى را فراخواند و به وى گفت : آيا مىتوانى از وصيتى كه به تو شده به نفع حبى [ بن حليل ] و عبدالمدان [ بن حليل ] درگذرى و خود را از ميان آنها و پدرشان ، كنار كشى و با اين كار ، چيزى از اموال دنيا نصيب خويش سازى ؟ ابوغبشان از اين پيشنهاد استقبال كرد . قصى نيز لباس و

--> ( 1 ) . پيش از اين نام وى قصى آمده بود و او غير از قصى جد پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله است .