محمد بن أحمد الفاسي المكي ( مترجم : محمد مقدس )
83
شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى )
نخستين خزاعى كه بر كعبه ولايت يافت و اخبارى از جرهمىها در اين كه نخستين بار كدام يك از شاهان خزاعه بر مكه حكومت كرد ، اختلاف است . گفتهاند آن شخص ، لُحَىّ بوده است . لحى - به فرض كه خزاعه از قحطان باشند - همان ربيعة بن حارثة بن عمرو بن عامر است و دليل آن ، خبرى است كه زبير بن به كار به نقل از ابوعبيده روايت كرده و در آن مطالبى از جرهم و خزاعه آورده كه چنين است : « خزاعه در مورد عمرو بن ربيعة بن حارثة بن عمرو بن عامر ، كه مادرش فهيره دختر عمرو بن حارث بن مُضاض و جُرْهُمى بود ، توافق كردند و با ديگران كه بزرگترين فرزند مضاض را نامزد مقام ولايت بر كعبه كرده بودند ، به نبرد برخاستند . » وى در ادامه ، با اشاره به بيرون رفتن باقى ماندهء جرهمىها از مكه و ورود ايشان به جشم در سرزمين جُهَيْنه مىگويد : « ولايت بر كعبه را عمرو بن ربيعة بن حارثة بن عمرو بن عامر برعهده گرفت . » فاكهى خبرى نقل كرده كه بر اساس آن ، عمرو بن لحى اولين پادشاه خزاعه است كه بر مكه حاكم شد . در خبر فاكهى مطالبى دربارهء او و جرهمىها آمده است . وى مىگويد : در روايت ابوعمرو شيبانى آمده است كه پردهدارى كعبه به خزاعه رسيد ؛ زيرا ربيعة بن حارثة بن عمرو بن عامر بن حارثة بن امرئ القيس بن ثعلبة بن مازن با فهيره دختر حارث بن مُضاض جرهمى ازدواج كرد و عمرو بن ربيعه را به دنيا آورد . وقتى او بزرگ شد و بزرگى يافت ، خواستار پردهدارى كعبه شد ؛ در اين زمان بود كه ميان ايشان و جرهمىها جنگى در گرفت . همچنين گفتهاند : عمرو بن ربيعه مدت سيصد و چهل و پنج ( 345 ) سال زندگى كرد و در زمان حياتش ، تعداد فرزندانش ؛ از كعب و عدىّ و سعد و مليح و عوف بن عمرو ، به هزار نفر رسيد كه ميان آنها جنگهاى دراز مدت و نبردهاى سختى درگرفت و سرانجام خزاعهاىها كعبه را از جرهمىها بازستاندند و جرهمىها را بيرون كردند و از آن پس جرهمىها در وادى اضم ساكن شدند و همانجا مردند .