محمد بن أحمد الفاسي المكي ( مترجم : محمد مقدس )

84

شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى )

عمرو بن ربيعه نخستين كسى بود كه دين حضرت ابراهيم عليه السلام را تغيير داد . او رهسپار شام شد و به جاى خود مردى از خاندان عبد بن ضخم را به توليت كعبه گماشت كه به وى « آكل المروه » « 1 » مىگفتند . در آن زمان عمرو و اهل مكه ، بر آيين ابراهيم عليه السلام بودند . وقتى عمرو بن ربيعه به شام رسيد در بلقاء « 2 » اقامت گزيد . وى در آن جا مردمانى را ديد كه بت مىپرستيدند ؛ به آنها گفت : اين چيست كه مىپرستيد ؟ گفتند : اينان خدايانى هستند كه براى خود برگزيده‌ايم و در نبرد با دشمنان خويش ، از آنها يارى مىجوييم و براى بيماران خود شفا مىطلبيم . سخن ايشان او را خوش آمد و گفت : يكى از آنها را به من دهيد تا به ديار خود برم . من صاحب و متولى بيت‌اللَّه الحرام هستم و نمايندگان عرب از هر سو نزد من مىآيند . آنها بتى به وى دادند كه « هُبَل » نام داشت . او آن را با خود برد و براى پرستش مردم در مكه نصب كرد . عرب‌ها نيز از او پيروى كردند . فاكهى بقيهء خبر را نيز آورده و در قول چهارم ، دربارهء علت خروج جرهمىها مطالبى نوشته است . ازرقى اندكى از اخبار عمرو بن لحى را آورده و مطالبى ، افزون بر آن چه گفته را روشن ساخته است . وى خبرى طولانى دربارهء ولايت خزاعه بر كعبه پس از جرهمىها آورده و مىگويد : پس از آن ، لُحىّ كه همان ربيعة بن حارثه بن عمرو بن عامر بود ، با فهيره دختر عامر بن عمرو بن حارث بن مضاض بن عمرو جرهمى ازدواج كرد كه از او عمرو زاده شد و او همان عمرو بن لُحىّ است كه در مكه و در ميان عرب به مرتبه‌اى از بزرگى و افتخار و والايى رسيد كه پيش و پس از او ، هيچ عربى در جاهليت بدان مقام نرسيده بود . او همان كسى است كه ده‌هزار شتر را ميان عرب تقسيم كرد و پيش از آن تعداد بيست شتر نر را از يك چشم نابينا كرد ؛ زيرا در جاهليت رسم بر اين بود كه تعداد شتران هر كس به هزار

--> ( 1 ) . در اصل چنين است . به گمانم كه « آكل المرار » باشد . ( 2 ) . همان « شرق اردن » امروزى است .