محمد بن أحمد الفاسي المكي ( مترجم : محمد مقدس )

71

شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى )

خود باز گشته بود و رسول خدا صلى الله عليه و آله هرگز جز آن حج كه حجةالوداع خوانده شد ، از مدينه حجّ نكرد ، دليل آن نيز بيرون شدن زمان حج به وسيلهء كفار و نيز طواف عريان آنها بوده است . تا اين كه خداوند مكه را به دست پيامبرش صلى الله عليه و آله فتح كرد . حمس و حلّه اخبار و شرح حال آنان را تنى چند از اهل اخبار و راويان ؛ از جمله زبير بن به كار نقل كرده است . او مىگويد : ابراهيم بن منذر از عبدالعزيز بن عمران نقل كرده كه گفت : حمس از قريش هستند و كنانه و خزاعه از زادگان قريش و عرب مىباشند . و نيز فرزندان ربيعة بن عامر از حمس هستند كه شامل ربيعه و كلاب و عامر مىباشند . آنها از مادرى به نام مجد دختر تميم بن غالب زاده شده‌اند و همگى از حُمس مىباشند و از اين جهت حمس نام گرفتند كه در كنار كعبه مىزيستند كه سخت و محكم [ حمساء ] است و رنگ آن سفيد تيره مىباشد . و مىافزايد : اينان عادات ويژهء خود را داشتند ؛ از جمله چيزى را با پنير مخلوط نمىكنند و كره را آب نمىكنند و مَشك نمىفروشند و جز در مزدلفه وقوف نمىكنند و نيز در كعبه لخت به طواف نمىپردازند و در چادرهاى پشمى سكونت نمىگزينند و . . . . آنها ماه‌هاى حرام را ارج مىنهند و به حقوق همديگر احترام مىگذارند و مانع از ستمگرى مىشوند و از ستمديدگان حمايت مىكنند . محمد بن فضاله ، از مبشّر بن حفص ، از مجاهد برايم نقل كرده كه گفت : حمس قريشىهستند و فرزندان عامر بن صعصعه و ثقيف و خزاعه و مدلج و عدوان و حارث بن عبد مناة و عضل از پيروان قريش مىباشند و عرب‌هاى ديگر از طايفهء حلّه هستند . محمد بن حسن ، از محمد بن طلحه ، از موسى بن محمد و او از پدرش برايم نقل كرده ، مىگويد : حمس در پيمانى شركت نداشتند ولى اين امر [ يعنى هم‌پيمانى ] آيينى بود كه قريش در نظر گرفتند و در آن اتفاق نظر پيدا كردند . قبيلهء حلّه در حج خود ، تنها در لباس‌هاى نو ، يا لباس مردم مكه به طواف مىپرداختند و خوش نداشتند كه طواف را با لباس‌هايى كه معصيت در آنها انجام گرفته