محمد بن أحمد الفاسي المكي ( مترجم : محمد مقدس )

58

شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى )

حتى أفاض محرماً حماره * مستقبل القبلة يدعو جاره و الاغ ابوسياره چندان مشهور شده بود كه در مثل مىگفتند : سالم‌تر از الاغ ابوسياره . ابوالحسن الأثرم به نقل از ابوعبيده گفته است : گمان مىكنم ( الاغ او ) چاق بوده است . محمد بن حسن مىگويد : الاغ ابوسياره مدت چهل سال زندگى كرد و دچار هيچ بيمارى نشد و براى همين مىگويند : سالم‌تر از الاغ ابوسياره . زبير بن به كار ، در نقلى كه فاكهى از وى آورده ، مطلب شگفتى دربارهء نسب ابوسياره و نيز در انتقال اجازه مردم از صوفه به عدوان آورده است . او به نقل از زبير بن ابوبكر مىگويد : ابراهيم بن منذر ، از عبدالعزيز بن عمران ، از عقال بن شَبَّه نقل كرده كه مىگفت : اجازهء مردم براى عرفه همچنان در اختيار صوفه بود تا اين كه عدوان آن را از ايشان گرفتند و خود عهده‌دار شدند و در اختيار آنان بود تا به قريش رسيد . از اين گذشته ، مراسم حج تغيير كرده بود ، قريش همراهان خود را از مزدلفه حركت مىدادند ولى ابوسياره قيسىها را از عرفه به كوچ وا مىداشتند . ابوسياره از خاندان عبد بن معيص بن عامر بن لؤىّ بود و قيسىها در واقع دايىهاى او بودند . اين خبر از آن جهت شگفت است كه به نظر مىرسد ابوسياره از قريش است و اين كه اجازهء كوچ از صوفه به عدوان منتقل شد ، حال آن كه مىدانيم صوفه همچنان تا آمدن اسلام ، اجازهء حركت مردم از عرفه را در اختيار داشتند و آخرين نفر از ايشان كه اجازه داشت - بنا به گفتهء ابن‌اسحاق و ديگران - كرب بن صفوان بوده است . و اما اين كه در اين خبر آمده است كه قريش مقام اجازه‌دارى را از عدوان گرفتند ، گويا به گرفتن اين مقام از عدوان و صوفه به وسيلهء قُصَىّ اشاره دارد كه پس از آن قصى نيز اين مقام را رها كرد . فاكهى از خبر ابوسياره و نيز كوچ نمودن از عرفه و مزدلفه ، مطالب ديگرى جز آنچه گفته شد ، آورده است . او مىگويد : احمد بن سليمان از زيد بن مبارك ، از ابوثور از ابن‌جُرَيج نقل كرده كه گفت : خدمتكار ابن‌عباس مىگويد : « حُمس » از عدوانىها بودند كه در مزدلفه اقامت مىكردند و از آنجا كوچ مىكردند . ابوسياره سوار بر الاغ خود ، آنان