محمد بن أحمد الفاسي المكي ( مترجم : محمد مقدس )
53
شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى )
و افزوده است كه : « ضبّه » ساكن مكه بوده كه پس از سليمان بن داود عليهما السلام بر حجاز و يمن ولايت يافت و شاعر دراينباره مىگويد : ضبّة ربّ الحجاز * تُجْبى إليه إتا واتُها مِنْ كُلِّ ذى إبل ناقة * و من كلّ ذي غنم شاتُها توليت كعبه در اختيار خاندان ضبّه از مضرىها بود و وقتى او مُرد ، اين مقام در اختيار سعد بن ضبّه و پس از مرگ وى بر دوش اسد بن خزيمه افتاد و او پردهدار كعبه گرديد ، با مرگ او ، ولايتِ كعبه به تميم رسيد . پس از مرگ او فرزندش عمرو بن تميم و پس از او اسيد بن عمرو عهدهدار اين مقام شدند و پس از مرگ اين يك ، خاندان مضر ، بزرگِ خود را از دست داد ، براى اين مقام ابوخفاد اسدى مطرح شد . او عمر طولانى داشت و از كهنسالان بود . ابولبيد جعفرى دربارهاش مىگويد : أبوالخفاد إقبال الكبر * فالدهر صرفان فسد مُضَر في الدهر إنّ يحيى لك * من قيس غيلان وأحيا اخَر كسى كه به كارهاى خيريهء ابوخفاد مىپرداخت حارث بن عمرو بن تميم بود . او كسى بود كه اگر بر مردمى وارد مىشد بهقدرى در آنجا مىماند تا از غذاهاى ايشان بخورد و در اين مورد زيادهروى مىكرد ، چندان كه شكمش بزرگ شده و جلو آمده بود و او را حارث الحنط و ابوالحنطات ناميدند . وقتى ابوخفاد مرد ، امر كعبه به خاندان جمان بن سعد واگذار شد . پس از آن به اضبط بن قريع و بعد از وى به خاندان حنظلة بن دارم بن حنظله سپرده شد . و نيز قبةالحمراء در زمان ايشان بنا گرديد و به « قبة مضر الحمراء » شهرت يافت و از اين روست كه مضر را حمرا مىنامند و آنگاه كه او مرد ، اين مقام به پسرش حاجب بن زراره منتقل گرديد . حاجب و نباش دو پسر زراره و از اشراف خاندان تميم و از بزرگان مكه بودند . عبداللَّه بن عمران محزومى از سفيان بن عُيَيْنه از ثور بن يزيد نقل كرده كه گفت :