محمد بن أحمد الفاسي المكي ( مترجم : محمد مقدس )

52

شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى )

درگرفت كه به زيان اياد و به سود مضر پايان يافت و آنان از مكه به عراق رانده شدند . « 1 » يكى از مضرىها ، كه به گفتهء فاكهى توليت كعبه را يافت ، اسد بن خزيمه بود ؛ فاكهى مىگويد : وقتى مُرد ، كعبه در اختيار اسد به خزيمه قرار گرفت و او پرده‌دار كعبه گرديد . عبداللَّه بن ابوسلمه از وليد بن عطاى مكى از ابوصفوان ، از عبد الملك بن عبد العزيز از عكرمه از ابن‌عباس نقل كرده كه گفت : اسد بن خزيمه ابتدا ، خازن ( پرده‌دار ) كعبه بود و هارون بن محمد بن عبد الملك از موسى بن صالح بن شيخ بن عميره و وى از پدرش نقل كرده كه ابوجعفر منصور از او پرسيده است : اى شيخ قبر جدت كجاست ؟ مىگويد : در پاسخش گفتم در خرمان ( باغى در مكه ) است . گفت : نه [ قبر او ] اينجا روى كوه ابوقبيس است . او - اسد بن خزيمه - انسان بزرگى بود . فاكهى در مطلبى با عنوان « شرح‌حال كسانى از مضر بن نزار كه در گذشته بر مكه ولايت داشتند » اين نكته را آورده است : و من در آن مطلبى نديدم كه معلوم كند جز اسد ابن خزيمه وتعداد اندكى ديگر ، كسى بر مكه ولايت داشته باشند . و حتى سخن او گوياى چيزى جز عنوان آمده بر اين مطلب است و ما عين آن را نقل مىكنيم . او پس از عنوان پيش‌گفته مىگويد : احمد بن حميد انصارى ، از محمد بن زكريا ، از عباس بن به كار از فضيل ابن محمد نقل كرده كه گفت : محلم بن سويد اولين رييس بود و به نظر مىرسد اوّلين كسى بود كه رياست خاندان مَعَدّ را در اختيار داشت . خاندان معدّ تا پيش از آن ، نظريه و ديدگاههاى او را مىپذيرفت و گروهى كوچ‌كننده و پياده همراهىاش مىكردند و او فرماندهى ايشان را برعهده داشت و فرزدق دراين‌باره چنين مىسرايد : زيد الفوارس وابن زيد منهم * وأبو قبيصة والرئيس الأوّل منظور از « ابن زيد » در اينجا حصين بن زيد بن صباح ضبّى است ، چون مىگويد : أوصى أبونا ضبّة الملقى * سيف سليمان الّذى يبقى إنّ على كان رئيس حقّاً * أن يخضب القناة أو تندقّا

--> ( 1 ) . مروج الذهب ، ج 2 ، ص 51