سلطان مراد ميرزا حسام السلطنه
62
سفرنامه مكه ( دليل الأنام في سبيل زيارة بيت الله الحرام والقدس الشريف ومدينة السلام ) ( فارسى )
استاسيون با رئيس آن به جهت محافظت راه حاضرند . هشتم ديوارى است كه از چوب و تخته در كنار راه كشيدهاند كه در وقت آمدن باد مانع از ريختن ريگ به راهآهن باشد و آنها را چپر گويند . قراس شنبه نوزدهم شوال ، چهار ساعت به غروب مانده وارد قراس شديم و چنانچه سابقاً ذكر شد آبادىها و استاسيونها و زراعتها و رودخانهها در راه ملاحظه شد و در هر مهمانخانه كالسكه بخار چند دقيقه مكث مىنمود يا كسى خارج مىشد يا آن كه داخل مىشد . قراس ، آبادى خوبى داشت و استاسيون مرغوبى . چون در اين نقطه كالسكه بخار عوض مىشد و بايست حمل احمال و اثقال از اين كالسكهها به كالسكهء ديگر بشود ، دو ساعت در استاسيون توقف كرديم تا بارها به كالسكهء ديگر بروند . زحمتى كه راهآهن دارد عوض شدن كالسكه و حمل و نقل اسباب است و اين كالسكههاى ثانى بيست و چهار واگن داشت كه به يكديگر وصل كرده بودند و كالسكههاى اولى سى و سه واگن داشتند و در هر جا كه كالسكهها عوض مىشدند بليط اول را گرفته ، بليط ديگر مىدادند . ارْلِ يكشنبه بيستم شهر شوال حركت رو به جنوب بود . چهار ساعت از دسته گذشته وارد ارل شديم كه از شهرهاى معتبر روس است . حاكم نشين و آبادى منقّح و خيابانهاى مسطح دارد كه همه را سنگفرش كردهاند . رودخانهء بزرگى از وسط شهر مىگذرد كه اسم آن اكا است و از رودخانهء ولگا قدرى كوچكتر است و از سرچشمهء رودخانه تا شهر سى و پنج ورس است . پلى محكم از چوب بالاى آن ساختهاند كه كالسكهها از روى آن عبور مىكنند . كليسياى بزرگى هم در آنجا ديده شد كه تازه بنا كرده بودند . جمعيت اين شهر هفتادهزار نفر است و انواع فواكه و حبوبات در آنجا يافت مىشود و اغلب تجارت گندم روسيه در اينجا است . كالسكهها در اين شهر عوض شد . پانزده واگن به هم وصل بودند و پنج ساعت مكث نمودند و درد پاى من در اين منزل رفع شده ، بىزحمت حركت مىنمودم . و اين شهر مهمانخانه خوبى هم داشت كه بسيار عالى و مزيّن بود . كَيْف دوشنبه بيست و يك شوال رو به مشرق حركت شد . مهمانخانه معتبر در اين راه ملاحظه