فصل ، آخرهاى عقرب و اوّل برج قوس بود از خستگى و گرمى هوا براى طواف روز مقدور نگرديد . لاجرم شب هفتم را به دلالت حاجى عباس مطوّف در ساعت چهار از شب رفته به طواف عمره مفرده و سعى موفق گرديديم . در ساعت شش فارغ شده آمديم به منزل ، خلع احرام كرده مُحل شديم . مثل آن كه تازه از مادر متولّد گرديده‌ايم . فردا را هم با كمال فراغت پيش از ناهار باز به دلالت مطوّف به طواف استحبابى و سعى پرداختيم . آن وقت به سياحت و تماشاى شهر و وضع و مردم آن مشغول نماز فريضهء ظهر و عصر و مغرب و عشا را در مسجد الحرام با نمازهاى قضا موفق بود . بعد از ظهرى هم باز به طواف و سعى مشغول مىبوديم تا آن كه در وقت ظهر روز جمعه هشتم رجماً بالغيب كه يوم الترويه باشد حكام هاى ما يعنى آدم هاى حاجى باشى شترها و كجاوه‌ها را دم منزل ما حاضر ساختند كه بسم الله ! فورى برويد از آب زمزم غسل كنيد و احرام حج تمتع و حجهء الاسلام كه ميقاتش آنجاست ببنديد كه امشب كه شب نهم به عزم عرفات بايد در منى بيتوته نماييد . لاجرم به تعجيل تمام به غسل و احرام پرداختيم . بلكه يك طواف كه هفت شوط باشد با سعى بين صفا و مروه نموديم . آمديم در منزل را بستيم . با ملزومات چهار پنج روزه مخففاً و محرما سوار شده از مكه حركت كرديم ، آمديم به ابطح كه تا خانه يك ميل مسافت دارد و يك ساعت به غروب وارد قصبهء منى شديم . اوّل حضرت شريف سراپرده زد و ورود فرمود بعد جماعت [ 50 ] حاج از عامّه و خاصّه بلكه قاطبه مسلمانان مكه و اهالى تا شانزده فرسخ مانده به مكه براى