الشيخ رسول جعفريان
72
دو سفرنامه حج سفرنامه ( حج ابوالقاسم مرجاني آئين كلائى و تفصيل سفر مكه معظمه ميرزا محمود خان مدير الدوله ) ( فارسى )
اداى حج قِران كه همه ساله بر آنها فرض است از زنانه ومردانه متواتراً و متوالياً رسيدند . آن شب كه نهم باشد در منى اجتماع نمودند ، هرچند منى در بين دو كوه و دره مانند واقع و هواى بسيار كثيف دارد ، اما آب زبيده خاتون كه از طائف مىرسد به عرفات و از آنجا به مشعر الحرام و از آنجا به منى ، بعد مىرسد به مكه غالب معبر را آباد كرده ، خصوصاً منى را كه قصبهء بسيار قشنگ پرنعمتى و ساختمانهاى خيلى عالى ، دكاكين زياد از همه قسم ما يحتاج دارد كه هرچه لازم شود موجود است . محل قصبه كم وسعت است ، ولى از آنجا كه تجاوز شد آن وقت صحراى وسيعى است كه محل وقوف يك كرور حاج و يك كرور قربانى در عيد اضحى است . بارى آن شب در منى بيتوته شد . صبح روز نهم حركت به عرفات كه سه فرسخ مسافت بود . دو ساعت قبل از ظهر كه فصل ناهارى بود رسيديم به صحراى عرفات در پاى كوه كه راه طائف از همين جا و تا قرن المنازل كه ميقات اهل طائف است نزديك است . عده جماعت حاج از عامه و خاصه در آنجا مشهود مىشود . معاينه حسابگاه قيامت تمام حاضرين آن صحرا كه چهار فرسخ در چهار فرسخ را چادر و خيام و قاعد و قائم فروگرفته ، و عدد رؤس حاج به 320 هزار تعداد شده بود ، تماماً حفاهء عراهء به غير از كفنى ساتر نداشتند . همه سربرهنه و پابرهنه ، سرها به آسمان ، دستها به دعا بلند زبانها به ذكر مشغول ، چشم ها گريان ، دلها لرزان ، فى الواقع امتثال فرمان خدايى و آثار حكم الهى و مقام قدرت نمايى و اظهار كبرئيايى