نكته چهارم . حدود احتياط : احتياط هم از ناحيهء احتمال و هم از ناحيهء محتمل دايرهء وسيع و گسترده‌اى دارد : از ناحيهء احتمال ، جميع موارد احتمال را شامل مىگردد ؛ يعنى احتمال وجوب ، احتمال حرمت ، احتمال قوى ، احتمال ضعيف ، احتمال متساوى الطرفين ، شبهات حكميه و شبهات موضوعيه را در برگرفته و در تمام اين موارد احتياط حسن و رجحان دارد . و اما از ناحيهء محتمل : گاهى محتمل از امور مهمّه است ، از قبيل دماء و فروج ؛ در اين‌ها احتياط خيلى اهميت دارد . گاهى هم از امور مهمّه نيست . در تمام اين موارد احتياط حسن دارد و باز در موارد احتياط ، لا فرق كه بيّنه بر موضوعى از موضوعات قائم باشد و يا خبر واحد بر حكمى از احكام قائم شود و يا هيچ‌كدام نباشد ، بلكه مجرد احتمال باشد ، همه جا احتياط رجحان دارد ؛ زيرا قطعا ما را به واقع مىرساند . بنابراين محدودهء احتياط بسيار گسترده است و به اندازهء منطقه البروج است ، و لكن يك حد و مرز دارد و آن اينكه احتياط حسن است تا زمانى كه به عسر و حرج و ضرر و اختلال نظام معيشتى منتهى نشود و زندگى را فلج نكند و انسان را از جميع وظايف فردى و اجتماعى دور نكند . اگر به اين درجه رسيد نه تنها حسن ندارد ، بلكه مبغوض است . پس بهتر آن است كه در تعيين محور احتياط چنين بگوييم : هرجا كه احتمال قوى است و يا محتمل نزد شارع اهم است ، بايد احتياط كرد و هرجا احتمال ضعيف است يا محتمل چندان اهميتى ندارد ، نبايد احتياط كرد تا اختلال نظام پيش نيايد . تنبيه سوم : اخبار من بلغ ( تسامح در ادلّه سنن ) سلسله رواياتى از معصومان عليهم السّلام وارد شده‌اند مبنى بر اينكه : « من بلغه ثواب فعمله كان له ذلك . . . » ؛ يعنى هر انسانى كه به گوش او برسد كه فلان عمل داراى ثواب است و وى به مجرد بلوغ ، آن عمل را انجام دهد خداوند آن پاداش را به وى مىدهد . نام اين اخبار در اصطلاح اهل فن عبارت است از « اخبار من بلغ » كه ما از اين روايات ، چهار روايت را نقل مىكنيم : 1 . صحيحة هشام بن سالم عن ابى عبد اللّه عليه السّلام قال : من بلغه عن النبى صلّى اللّه عليه و آله و سلم شىء من