شيخ انصارى مىفرمايد : ممكن است اين اقوال صرفا تفاوت در تعبير باشد ، ولى مراد واقعى همه يك امر است و ممكن است كه اين اقوال تفاوت معنوى و واقعى داشته باشند ، يا همه با يكديگر و يا لا اقل برخى با برخى ديگر . « 1 » سپس مطلب را بدين شكل توضيح مىدهد كه جناب وحيد بهبهانى در باب شبهات حكميهء تحريميه - كه منشا شبهه فقدان نص باشد - چهار قول را به اخبارىها نسبت داده است : قول به توقف ، قول به احتياط ، حرمت ظاهرى ، حرمت واقعى . « 2 » ممكن است همهء اين اقوال بر يك واقعيت منطبق باشند ؛ يعنى منظور همهء اخبارىها آن است كه در موارد شبهه بايد از امور مشتبهه اجتناب نمود . منتهى هركدام به شكلى محاسبه نموده و به‌گونه‌اى تعبير كرده‌اند . به عقيدهء قائلان به توقف اخبار توقف دلالتشان كامل بوده ، لذا به آنها تمسك كرده و به همان لسان يعنى توقف تعبير نموده است . به نظر قائلان به احتياط اخبار احتياط تامّ الدلالة بوده ، لذا به همان لسان عبارت آورده است . از سوى ديگر قائلان به حرمت ظاهرى اين‌گونه محاسبه كرده‌اند كه شرب توتون كه در ظاهر حكم آن بر من مشتبه است ، حتما در واقع و لوح محفوظ حكمى دارد كه مكلف از آن بىخبر است ، ولى در ظاهر براساس اخبار اجتناب از شبهه مثل اخبار التثليث وظيفه دارد از شبهه اجتناب كند ؛ روى اين اصل در مقابل حرمت واقعيه كه ما از آن خبر نداريم ، به حرمت ظاهريه تعبير نموده است . قائلان به حرمت واقعيه نيز به‌گونهء ديگرى محاسبه نموده‌اند . آنان معتقدند كه حرمت واقعيه‌اى كه محتمل است ، مربوط به خود شرب توتون است ، ولى عنوان مشتبه بما هو مشتبه نيز موضوعى است و حكمى دارد . به عبارت ديگر ، شرب توتون بما هو هو حكمى دارد و شرب توتون بما هو مشتبه نيز موضوعى است و حكمى

--> ( 1 ) . رسائل ، ص 193 . ( 2 ) . همان ، ص 217 ( تنبيه رابع ) .