را سوزاند يا نه ؟ چون احتمال وجود مانع يعنى رطوبت و يا عدم مماس بودن در ميان است ، متيقّن ما وجود مقتضى است كه نار باشد و مشكوك وجود مانع است كه رطوبت باشد . مثال شرعى : بدن شخص آلوده به نجاست بود ، آب به بدن مىريزد تا تحصيل طهارت كند « اين مقتضى » ، ولى شك دارد كه آيا غسل شستن حاصل شد يا نه ، چون احتمال مىدهد كه شايد مانعى بوده و نگذاشته آب به آن خبث برسد متيقّن ما وجود المقتضى است كه ريختن آب باشد و مشكوك ما وجود مانع است طبق بيانى كه شد اخبار استصحاب شامل اين موارد نيست . بعضىها براى حجيت قانون مقتضى و مانع به سيره عقلا تمسك كرده‌اند ، به اين بيان : بناى عقلاى عالم بر اين است كه هركجا يقين داشته باشند به وجود مقتضى و شك داشته باشند در وجود مانع مثلا يقين دارم كه آتشى روى فرش بود ، ولى شك داريم در رطوبت در چنين مواردى عقلا حكم مىكنند به وجود معلول و معطل نمىشوند كه عدم المانع را احراز كنند . جواب ما : اين صرف ادعاست و چنين سيره‌اى براى ما ثابت نيست ، بلكه خلاف آن ثابت است ؛ زيرا اگر شخصى مثلا سنگى را به سوى ديگرى پرتاب كند و ما شك كنيم كه آيا مانعى بود كه سنگ به او اصابت نكند يا نه ، ولى يقين دارم كه اگر بخورد او را خواهد كشت آيا در اينجا عقلا حكم مىكنند به تحقق قتل و جواز قصاص ؟ هرگز . نتيجه : اخبار الاستصحاب قانون مقتضى و مانع را شامل نيست دليل ديگرى هم براى حجيت اين قانون نداريم فهو ليس بحجة . امر دوم [ : شمول شك سارى ] آيا اخبار استصحاب قانون يعنى و شك سارى را شامل مىشود يا خير ؟ در اينجا سه احتمال متصور است : 1 . اخبار مذكور مختص به قاعده اليقين باشند اين احتمال بالاجماع باطل است علاوه بر اينكه مورد برخى از احاديث مذكور خصوص باب استصحاب است كه