كه آيا نماز ظهر است يا جمعه ؟ آمديم و نماز ظهر را خوانديم حال مردّد هستيم كه آيا اين نماز رافعيت دارد و آن اشتغال يقينى را نابود مىكند يا نه ؟ به بيان ديگر ، تكليفى كه محقّق شده قابليت دارد تا مدت زيادى باقى بماند ، ولى نمىدانيم با اين عمل رفع شد و از عهدهء ما برداشته شد يا خير ؟ چون نمىدانيم كه آيا مستصحب ما وجوب ظهر بود تا رفع شده باشد يا وجوب جمعه بود تا باقى مانده باشد ؟ 2 . سرچشمه شك ما در رافعيت موجود عبارت است از جهل ما به خصوصيت آن امر موجود كه آيا استقلالا رافعيت دارد در نزد شارع يا نه ؟ مثلا مىدانيم كه بول رافع طهارت است و مىدانيم كه مذى غير از بول است و مصداقى از مصاديق بول نيست ولى نمىدانيم كه آيا مذى هم نزد شارع استقلالا رافع طهارت هست يا خير ؟ 3 . منشا شك ما در رافعيت موجود عبارت است از جهل ما به اينكه آيا اين امر موجود مصداق آن رافع شرعى هست يا نه اما مفهوم روشن است و شبهه در مصداق رافع است مثلا مىدانيم كه بول رافع طهارت است و مىدانيم كه مذى رافع نيست ( بر خلاف فرض دوم كه رافعيت مذى مشكوك بود ) اما رطوبتى صادر شده كه نمىدانيم آيا بول است تا رافع باشد و يا مذى است تا رافع نباشد و معناى بول هم روشن است فقط شبهه در مصداق است . 4 . منشا شك ما در رافعيت موجود عبارت است از جهل ما به مصداقيت اين امر موجود براى آن رافع و منشا اين جهل به مصداق هم جهل به مفهوم رافع ، يعنى شبهه مفهوميه است ؛ مثلا مىدانيم كه نوم رافع وضو است ، ولى نمىدانيم كه معناى نوم چيست ؟ آيا نومى كه غالب بر سمع و بصر باشد ، فقط مراد از نوم رافع شرعى است و يا نوم غالب بر بصر تنها هم رافع است ؟ خلاصه آيا نوم شرعى اين مرتبهء نازله را هم مىگيرد يا خير ؟ شبهه در مفهوم نوم ناقض است . به عقيده شيخ انصارى در تمام اين پنج قسم شك در رافع استصحاب جارى است و به عقيده محقق سبزوارى تنها در قسم اول كه شك در اصل وجود رافع بود استصحاب جارى است و مستفاد از روايات همين است و به عقيدهء محقق خونسارى