الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم وشارح : على محمدى )

395

أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى )

مىتوانى بدان اخذ كنى تا زمانى كه به محضر امام زمانت برسى و حديث را بر او عرضه كنى و صحت‌وسقم آن را دريابى . كيفيت استدلال : از اين حديث هم طرفداران تخيير ، قول به تخيير را استظهار نموده‌اند چون حديث دارد فموسع عليك ، يعنى آزادى و دستت باز است به هريك خواستى اخذ كن و هو معنى التخيير منتهى دلالت اين حديث بر تخيير مطلق است كه به واسطه روايات داله بر ترجيح كه در باب مرجحات خواهد آمد تقييد مىخورد . جناب مظفر به دلالت اين حديث بر تخيير دو ايراد مىگيرند : الف . اولا حديث در موردى وارد شده كه راوى تمكن از ملاقات امام داشته ، يعنى در زمان حضور معصوم بوده چون دارد حتى ترى القائم فترد عليه و شمول آن نسبت به دوران غيبت كه مفيد به حال ماست معلوم و قطعى نيست ؛ زيرا رخصت در تخيير براى يك ساعت و يك روز و خلاصه مدت كوتاه دليل آن نمىشود كه براى هميشه و ما دام العمر اين رخصت باشد خير شايد براى همان يك‌بار و دو بار بوده . ب . و ثانيا اين حديث ظهور در فرض تعارض ندارد ، بلكه داراى دو احتمال است : 1 . يحتمل مربوط به فرض تعارض باشد تا دليل بر تخيير در مسئله اصوليه باشد و يحتمل مربوط شد به بيان حجيت حديث ، يعنى امام عليه السّلام در مقام بيان حجيت خبر ثقه است و ربطى به تخيير در باب متعارضين ندارد و اذا جاء الاحتمال بطل الاستدلال . ان قلت : پس معناى « موسع عليك » چيست ؟ ان قلت : معنايش اين است كه تو مجاز هستى به حديث ثقه اخذ كنى ، يعنى خبر ثقه حجت است ذكر ملزوم كرده و ارادهء لازم نموده . ان قلت : اگر خبر ثقه حجت است و حديث مربوط به آن است بايد بگويد : يجب عليك الاخذ به نه اينكه فموسع . . . قلت : در پايان مبحث سيره گفته شد كه در باب حجيت رخصت و اجازه مستلزم وجوب اخذ است . ان قلت : اگر حديث در مقام بيان حجيت خبر ثقه است پس چرا غايت براى آن ذكر كرده و فرموده حتى ترى القائم فترد عليه ؟ مگر نه اين است كه حجيت خبر ثقه مغيا به