مورد بحث ما طريقيت و انكشاف عين علم است و انفكاكش از علم ممتنع است به دليل اينكه ثبوت الشىء لنفسه ضرورى و سلب الشىء عن نفسه محال و با آمدن علم انكشاف هم آمده ديگر معقول نيست كه جاعلى طريقيت را براى علم جعل نمايد . بر مبناى آخوند : بر اين مبنى هم طريقيت از لوازم ذات قطع است از قبيل زوجيت و اربعه ، فرديت و ثلاثه و . . . و لوازم ذات نيز مثل ذاتيات مجعول به جعل اصل الذات هستند و جعل مستقلى ندارند آرى ، مجعول به جعل بسيط هستند ، ولى آن از مورد بحث خارج است ، ولى محال است جعل تأليفى پيدا كنند به همان دليل كه ذكر شد كه سلب لوازم الذات عن الذات مستحيل و ثبوتها للذات ضرورى . بخش سلبى : اولا هنگامى كه جعل طريقيت براى قطع محال شد ، سلب طريقيت هم از قطع محال خواهد بود به دليل اينكه همان گونه كه جعل الذات للذات كه بگويد : جعلت الانسان انسانا و جعل ذاتيات للذات كه بگويد : جعل الانسان حيوانا ناطقا و جعل لوازم ذات للذات كه بگويد : جعلت الانسان ممكنا او شيئا يا جعلت الأربعة زوجا و . . . به جعل تأليفى محال است همچنين سلب الذات عن الذات كه بگوييم : الانسان لبس به انسان يا سلب ذاتيات از ذات كه بگوييم : الانسان ليس به حيوان ناطق و سلب لوازم ذات از خود ذات كه بگوييم الانسان ليس ممكنا و الأربعة ليس بزوج و . . . نيز به سلب تأليفى محال است ؛ زيرا مستلزم سلب الشىء عن نفسه است به عقيدهء مصنف و مستلزم سلب لوازمات الذات عن الذات است به عقيدهء آخوند و هر دو از محالات عقليهء بديهيه هستند . تا به حال مىگفتيم : سلب تأليفى هم مثل جعل تأليفى محال است ، حال مىخواهيم ترقى نموده و ادعا كنيم كه اساسا استحاله جعل تأليفى در اين مقام مبتنى بر استحاله سلب تأليفى است ؛ يعنى در مرحلهء اول سلب تأليفى در ذات و ذاتيات و لوازم ذات محال است ؛ زيرا مستلزم تفكيك بين الشىء و نفسه و يا بين الشىء و لوازمه است و در مرتبه ثانيه جعل تأليفى هم در اين امور مستحيل است ؛ زيرا جعل تأليفى در محدوده‌اى است كه انفكاك بين المجعول و المجعول له ممكن باشد و در اينجا انفكاك مستحيل است پس جعل مستحيل است ، پس استحاله جعل پس از