الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم وشارح : على محمدى )

302

أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى )

4 . حكم عقل . به عنوان نمونه از هريك بخشى را بيان مىكنيم . سؤال : چرا حجيت قياس به خود قياس تمسك نكرده‌اند ؟ جواب : چون مستلزم دور است ؛ يعنى توقف الشىء على نفسه و هو باطل كما ذكرنا فى الاجماع . دليل از آيات قرآن از قرآن به آياتى چند استدلال نموده‌اند كه ما به عنوان نمونه چهار آيه را ذكر مىكنيم دو آيه را تفصيلا و به دو آيهء ديگر اشاره‌اى مىكنيم : آيهء اول : قرآن در آيه 2 سورهء حشر مىفرمايد : هُوَ الَّذِي أَخْرَجَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ مِنْ دِيارِهِمْ لِأَوَّلِ الْحَشْرِ ما ظَنَنْتُمْ أَنْ يَخْرُجُوا وَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ مانِعَتُهُمْ حُصُونُهُمْ مِنَ اللَّهِ فَأَتاهُمُ اللَّهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوا وَ قَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ يُخْرِبُونَ بُيُوتَهُمْ بِأَيْدِيهِمْ وَ أَيْدِي الْمُؤْمِنِينَ فَاعْتَبِرُوا يا أُولِي الْأَبْصارِ . شأن نزول : به‌طور مختصر بايد بدانيم كه آيه در مورد يهوديان بنى النظير نازل شده ، هنگامى كه پيامبر اكرم به مدينه آمد قبيلهء فوق آمدند و با پيامبر مصالحه نمودند به اينكه نه آنان با پيامبر و مسلمين بجنگند و نه پيامبر با آنها رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اين قرارداد را پذيرفت پس از مدتى جنگ بدر پيش آمد و مسلمين بر كفار پيروز شدند ، يهوديان بنى النظير گفتند : سوگند به خدا اين همان پيامبرى است كه خصوصيات او در تورات آمده و . . . ، ولى هنگامى كه سال بعد جنگ احد پيش آمد و مسلمين بحسب ظاهر شكست خوردند ، بنى النظير دچار ترديد شده و پيمان خويش را با پيامبر شكستند و رفتند مكه و با سران قريش هم‌پيمان شدند جبرئيل امين جريان را به عرض رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم رساند . . . تا اينكه به دستور رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كعب بن الاشرف رئيس قبيله كشته شد . . . مسلمان‌ها آنان را در محاصره قرار دادند ، آنان مىپنداشتند كه دژهاى محكم اطراف آنها مانع از نفوذ مسلمين مىشود ، ولى خداوند در دل‌هاى آنان رعب و وحشت افكند و وضع طورى شد كه خانه‌هاى خود را به دست خود و مؤمنين خراب مىكردند ، آنها خراب مىكردند تا بگريزند و مسلمين خراب مىكردند تا به آنها