الشيخ محمد رضا المظفر ( مترجم وشارح : على محمدى )

318

أصول الفقه ( شرح اصول فقه ) ( فارسى )

مىكنيد كه در جوامع حديث آمده و علما به آن عمل نموده‌اند و مع ذلك مخالف ظواهر قرآنى هم نيست و گرنه 95 % اخبار معمول بها ، يا با عام قرآنى مخالف است يا با مطلق قرآنى مخالف است . و خلاصه بر خلاف ظواهر قرآنى است . حتى اخبار و رواياتى از قبيل عمومات « حل » و « طهارة » كه اين‌ها نيز با ظواهر قرآنى مخالف است . چون قرآن گفته : أحلّ لكم . . . ما فى الأرض جميعا ولى اين اخبار مىگويد « كل شىء حلال حتى تعرف انه حرام » كه با علم به حرمت ، حلال نيست . سپس تقييد مىكند آيه را ، و بلكه باز هم بالاتر ، مسألهء تقديم خبر واحد خاص بر آيهء قرآنيهء عام ، از مسائلى است كه علماى شيعه در آن اجماع دارند و كسى در آن اختلاف‌نظر ندارد . اينجاست كه اين سؤال مطرح مىشود كه دليل مطلب و فلسفهء آن چيست ؟ چگونه است كه قرآن ، قطعى و خبر ، ظنى است و مع ذلك سيرهء علما با اجماع علما بر تقديم خبر ظنى بر قرآن قطعى است ؟ مىفرمايد : دليل مطلب اين است كه از طرفى درست است كه قرآن قطعى الصدور است و كلام خداست لكن خود قرآن تصريح نموده به اينكه آيات قرآنيه دو دسته‌اند : 1 . محكمات ، 2 . متشابهات . هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتابَ مِنْهُ آياتٌ مُحْكَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْكِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهاتٌ . « 1 » باز ، محكمات قرآنى دو دسته‌اند : بعضى نص‌اند كه احتمال خلاف در آن داده نمىشود ؛ و برخى ظاهرند كه احتمال خلاف در آن داده مىشود ؛ و باز ، ظواهر قرآن هم اقسامى دارد كه دسته‌اى از آنها عمومات است و دسته‌اى مطلقات . و از طرفى ديگر ، وقتى به روايات معصومين عليهم السّلام مراجعه مىكنيم ، ملاحظه مىكنيم كه بسيارى از عمومات قرآنيه و مطلقات قرآن ، توسط خصوصات روايات تخصيص و تقييد خورده است و روايات زيادى هستند كه قرينه‌اند بر حمل ظواهر

--> ( 1 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 7 .