معارضه نمىكند بلكه ظهور عام در عموم منعقد شد ، اين مخصص با حجيت عام در عموم ، معارضه مىكند و اجازه نمىدهد كه عام در اين متباينين حجت باشد ( آخوند از اين قسم ، تعبير مىكند به اجمال حكمى ) . دو . شبهه مصداقى شبههء مصداقى آن بود كه معنا و مفهوم دليل خاص ، كاملا مبين و واضح است و اجمال و ابهام فقط در مصاديق خارجى است . يعنى يقين داريم كه اين فرد ، داخل در عنوان عام است ولى شك داريم كه آيا داخل در عنوان مخصص شد تا حكما از عام بيرون شود ، يا خير ، باقى است در حكم عام ؟ در اينجا آيا اجمال دليل خاص ، سرايت مىكند به عام ، و موجب اجمال عام مىشود ، يا خير ؟ به عبارت ديگر آيا عام در شبههء مصداقى مخصص ، حجت است و مىشود به او تمسك كرد يا خير ؟ مقدمه : شبههء مصداقى ، دوگونه است : الف . شبههء مصداقى خود عام ، و آن موردى است كه اساسا شك داريم كه آيا اين فرد معين داخل در عنوان عام هست يا نه ؟ مثلا مولى گفته : اكرم العلماء ، و ما شك داريم كه آيا زيد ، عالم هست يا نيست ؟ ب . شبههء مصداقى دليل خاص ، و آن در موردى است كه مىدانيم اين فرد مشكوك داخل در عنوان عام هست قطعا ، ولى شك مىكنيم كه آيا داخل در عنوان مخصص شد تا خارج شود از حكم عام ، يا نشد تا باقى باشد بر حكم عام . مثلا مىدانيم كه زيد ، عالم است ولى نمىدانيم كه فاسق هست تا وجوب اكرام نداشته باشد ، يا نيست تا وجوب اكرام داشته باشد . از اين دو صورت ، در صورت اول ، اتفاقى بين العلماست كه تمسك به اصالة العموم نمىتوان كرد ، چون اصل عنوان عالم ، محرز نيست در اين فرد مشكوك ( نظير اين سخن ، در بحث صحيح و اعم در رابطه با تمسك به اصالة الاطلاق گذشت ، فراجع ) . انما الكلام در قسم دوم است كه ، آيا تمسك به عام در شبههء مصداقى دليل خاص ، جايز است أم لا ؟