البصرة الى الكوفة . اينجا آيا غايت مفهوم دارد يا نه ؟ جناب مظفر مىفرمايد : به عقيدهء من ، متفاهم عرفى از جملهء غايى ، آن است كه غايت ، قيد خود حكم باشد نه قيد الموضوع يا محمول . و وقتى قيد خود حكم شد ، پس جملهء غايى مفهوم دارد يعنى دلالت مىكند بر انتفاى سنخ حكم از غايت و ما بعد آن . تبصره : شهيد صدر ، « 1 » دليل بر قول نايينى و مظفر مىآورد . مىفرمايد : « ان الغاية اذا كانت ترجع الى الحكم كان معناه انتهاء الحكم و انتفائه بحصول الغاية و لا يراد بالمفهوم اكثر من ذلك ، و هذا بخلاف ما اذا كانت غاية للموضوع او المتعلق ، فانها لا تدل حينئذ على اكثر من تحديد ما هو موضوع الحكم فى المرتبة السابقة على طرو الحكم فيصير حاله حال الوصف و قيود الموضوع الاخرى . . . » . چهارم . مفهوم حصر معناى حصر قسم چهارم از اقسام مفهوم مخالفت ، مفهوم حصر است . مقدمتا بايد بدانيم كه « حصر » به دو معنا آمده : 1 . بمعنى الاخص ، 2 . بمعنى الاعم . حصر بالمعنى الاخص ، عبارت است از همان قصر به اصطلاح علماى بلاغت كه مىگويند : القصر فى اللغة الحبس و منه قوله تعالى ، حُورٌ مَقْصُوراتٌ فِي الْخِيامِ . و فى الاصطلاح تخصيص شىء بشىء بطريق مخصوص اى بعبارة مخصوصة . قصر يا حصر ، به اصطلاح بلاغت ، بر دو قسم است : 1 . حصر حقيقى ، 2 . حصر اضافى . حصر حقيقى : عبارت است از نفى حكم كردن از جميع ما سوى . مانند : ما واجب الوجود لذاته الا اللّه تبارك و تعالى . و يا ما خاتم الانبياء الا محمد صلّى اللّه عليه و آله .

--> ( 1 ) . بحوث ، ج 3 ، ص 211 ( به نقل از اجود التقريرات ، ج 1 ، ص 436 ) .