سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
4
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
و بقول ديگر حروف مقطّعه اشاره به اين است كه خلق عاجزند كه بحقيقت اين كتاب راه بيابند و عقل هيچ عاقلى پى بكنه آن نبرد ( منهج الصادقين ) و آراء ديگرى نيز از مفسرين نقل شده لكن چنانچه در جاهاى ديگر گفتيم حروف مقطعات را در اوائل سور از متشابهات قرآن بشمار ميرود و علمش نزد خدا است . أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ ( همزه أ حسب ) همزه استفهامى انكارى است و براى تقرير مىآورند . معنى آيه چنين مىشود كه آيا گمان مردم اين است كه بقول آنان كه گويند ايمان آورديم رها مىگردند و حال آنكه آنها امتحان و آزمايش نشوند نه چنين است بايستى در مورد آزمايش در آيند و آيه اگرچه در مورد خاص هم وارد شده باشد مورد مخصص نيست آيه اطلاق دارد و اطلاقش شامل مىگردد كه به همه طور امتحانى آزمايش شوند خواه بمال و جان بازى باشد يا بلاء و آفات از فقر و مرض و مصيبت و غير اينها امتحان گردند تا معلوم گردد كه چه كس در ايمان ثابت قدم گرديده و هنگام ورود ناملايمات استقامت و بردبارى مينمايد يا ايمانش صورى است و در مورد بلاء از رحمت حق تعالى مأيوس مىگردد . وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ ذات متعال بمردم خبر ميدهد كه بدانند هميشه عادت اللَّه بر اين جارى بوده كه مردم را امتحان كند كه چه كس در دعوى ايمان راستگو است و چه كس دروغگو و همين طورى كه تابعين انبياء پيش را بواجبات و فرائض و تكليفات شاقه و بآفات و محن و غيره آنان را امتحان نموديم شمايى كه در اين زمان اظهار ايمان مىكنيد البته در مورد امتحان واقع ميگرديد و از بعض احاديث نقل شده كه قبلا مؤمنينى بودند كه اگر ارّه بفرق آنان مىگذاشتند از دين خود برنمىگشتند .