سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

7

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

براى تسلى دل رسول خود و تهديد مشركين تذكر ميدهد كه اى محمّد صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم چه بسيار پيغمبرانى در ميان پيشينيان كه مشرك و مسرف بودند فرستاديم و كفر آنان ما را از فرستادن پيغمبران مانع نگرديد و نيامد از نزد ما براى كفار پيشينيان هيچ پيغمبرى مگر آنكه مردمان آن ملّت او را مسخره و استهزاء مينمودند اين بود كه بكيفر اعمال آنها قويترين آنان را هلاك گردانيديم و شوكت و قوّت آنان ما را عاجز نگردانيده و چندين جا در قرآن حكايت پيشينيان كه با پيغمبرانشان چه كردند و چگونگى عذاب آنها را تذكر ميدهد براى آنكه بقيه متنبه گردند . وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ الْعَزِيزُ الْعَلِيمُ خطاب متوجّه برسول اكرم صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم است كه اى محمد صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم اگر از اين كفار و مشركين سؤال كنى چه كسى آسمانها و زمين را آفريده البته بدون تامل ميگويند خداى داناى غالب و قاهر آنها را آفريده . اشاره به اينكه چون فطرت بشر بر توحيد است به همان فطرت اوليّه خود بوجود خالق يكتا شهادت مىدهد زيرا كه عقل شاهد بر اين است كه هيچ بنائى بى بنّاء و هيچ حركتى بدون محرّك و هيچ حادثى بدون محدث تحقق نخواهد پذيرفت انسان وقتى بوجود خود نظر مىكند كه از نيستى بهستى و از عدم بوجود آمده و نيز نظر مىكند به اين نظام مرتب آفرينش و اين كاخ مجلل پهناور جهانى و رموز آفرينش كه از سرتاسر عالم خلقت هويدا و پديدار است و همه تحت قوانين معينى اداره ميشوند در چنين حالى چگونه وى را ميسر است كه بموجود خالق يكتا اعتراف ننمايد لكن با اين اعتراف انسان ( ظلوما جهولا ) از غايت جهل و بىخردى بتها و چيزهاى ديگر را در عبادت شريك خدا قرار ميدهد و بعقل ناقص خود چنين توهم مىكند كه غير خدا چيزى مؤثر و كارى از دست آنان برمىآيد . و شايد سرّ اينكه هر طائفه و ملّتى در طريق عبادت و شناسايى حق تعالى تمسك به چيزى نموده اين باشد كه از يك طرف بفطرت اوّليه خود قلب و دلشان نگران بتوحيد است و از آن طرف عقل بشر كوتاه است به خودى خود و بطور مستقيم