سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

6

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

وَ إِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ در اين آيه سه صفت ديگر از اوصاف قرآن را تذكر ميدهد . ( اوّل ) اينكه قرآن قبل از فرود آمدن آن در اين نشئه طبيعت در امّ الكتاب و دفتر آفرينش يا لوح محفوظ ثبت گرديده و نزد ما حاضر است . ( دوم ) بزرگ مرتبه است و بر تمام كتابهاى آسمانى علوّ و برترى دارد و ناسخ و جامع تمام آنها است و تا قيامت بين افراد بشر ابراز فعاليت مينمايد و نسخ پيرامون آن نميگردد . ( سوم ) قرآن حكيم است يعنى ظاهر كننده حكمت است و تمام احكام و قوانين آن روى ميزان عقل و منطق استوار گرديده و آيات آن منطبق با براهين عقلى است و روى نقطه وسط اعتدال قرار گرفته اين است كه تمام عقلاء و حكماء عالم اگر اندكى در آن تدبّر نمايند در مقابل آن زانو ميزنند و اعتراف مينمايند كه از نزد مبدء حكيم فرود آمده . أَ فَنَضْرِبُ عَنْكُمُ الذِّكْرَ صَفْحاً أَنْ كُنْتُمْ قَوْماً مُسْرِفِينَ آيه عطف به آيه بالا است ( أ فنضرب ) استفهام و در مقابل انكار است كه آيا شما را در جهالت واگذاريم و قرآن را از شما باز داريم تا از اين فيض محروم مانيد زيرا كه در كفر و عناد زياد روى ميكنيد و در وادى گمراهى سرگردان و بر انكار حق اسراف مينمائيد . شايد اشاره به اين باشد كه اگر چه شما كفار در لجاجت و انكار زياده روى ميكنيد و اين كلام معجزه نمايى كه از منبع فيض رحمانى ترشّح نموده و براى هدايت و سعادت شما فرود آمده از آن اعراض مينمائيد لكن با اين حال براى اتمام نعمت و اينكه حجّت بر خلق تمام گردد و چون خداى تعالى دائم الفضل و كثير الاحسان است منع فيض نميكند و قرآن را در ميان شما باقى ميگذارد . وَ كَمْ أَرْسَلْنا مِنْ نَبِيٍّ فِي الْأَوَّلِينَ - وَ ما يَأْتِيهِمْ مِنْ نَبِيٍّ إِلَّا كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ فَأَهْلَكْنا أَشَدَّ مِنْهُمْ بَطْشاً وَ مَضى مَثَلُ الْأَوَّلِينَ