سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
5
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
توضيح آيات حم وَ الْكِتابِ الْمُبِينِ راجع به ( حم ) در سورههاى بعد گفتارى از مفسرين نقل شده كه ( حم ) اسم سوره يا قسم يا اشاره باسماء الحسنى مثل حميد ، مجيد ، حنان ، منان ، حافظ ، ماجد و امثال اينها است . لكن چنانچه گفته مىشود ظاهرا تمام حروف هجاء كه در اوّل بعضى از سورهها است رمز است بين حق تعالى و رسولش و از متشابهات قرآن بشمار ميرود و علمش نزد خدا و راسخين فى العلم است پس سكوت در آن اولى است . و او ، قسم سوگند بكتاب ظاهر و هويدا يعنى قرآن كه هم از حيث الفاظ و فصاحت و بلاغت ظاهر است كه چنين كلامى از عهده بشر خارج است و هم از حيث معانى و اسرار و رموز منطوى در آن و كسى كه اندك تدبّرى در آيات قرآنى بنمايد تصديق مينمايد كه دانشمندترين و متبحرترين از عقلاء بشر بكوچكترين اسرارش پى نبرند هر چند كمال جديت و سعى و كوشش در فهم آن بنمايند و نيز احكام و قوانينش ظاهر و هويد است . إِنَّا جَعَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ اين جمله جواب قسم است يعنى قسم به قرآن كه آن را عربى قرار داديم شايد شما عربها چون زبان خودتان است در معانى و اسرار آن تدبر نمائيد . اينكه قرآن به زبان عربى فرود آمده در آن اسرارى نهفته است ، يكى زبان عربى فصيحترين و جامعترين زبانها است و بتصديق دانشمندان روى قاعده جامع و مضبوطى وضع گرديده و مطلب هر قدر هم مهم باشد تاب تحمل آن را دارد و ديگر نظر بقوله تعالى ( وَ أَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ ) پيغمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم مأمور گرديد كه اول نزديكان خود را هدايت نمايد و آنان قريش و عربى لسان بودند اين بود كه قرآن به زبان آنها فرود آمد و البته اسرار ديگرى نيز دارد كه اهلش ميدانند