سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
63
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
استنشاق ، مسواك ، تنظيف موى سر و سبيل ، استنجا به سنگ پس از آن به آب ختنه كردن ، ناخن گرفتن ، موى بغل و موى زهار پاك نمودن كه مجموع اينها ده قسم از نظافت مىشود . 5 - مقصود از كلمات احكام اسلام از ذكر « لا إله الا اللَّه » و نماز و روزه و زكات و حج و جهاد و غير اينها است . 6 - بعضى گفتهاند او را آزمايش نمود بنفس ، فرزند ، مال ، دل ، مال به مهمان داد ، فرزند بقربان داد تن بنيران داد . دل بخداى رحمان داد ؟ و چون از همه مجرد شد حق تعالى او را خليل خود گرفت . اگر چه آنچه مفسرين در اينجا گفتهاند ميتوان با هم جمع نمود لكن بهترين اقوال همان قول اخير است ، آرى مرتبه خلت و ولايت مقام كوچكى نيست و بسرادق عزت دست هر بىسر و پايى نميرسد ؛ تا از خود فانى نشوى بمرتبه قرب رحمانى نخواهى رسيد تا آنچه دارى از دست ندهى به او نپيوندى ، تا جان و مال و اولاد در راهش فدا ندهى هرگز بجوار قربش نزديك نگردى ، زيرا كه قرب هر كسى به قدر بعد از غير اوست . قدرى تدبر و تفكر نما در كلام سبحان آنجا كه خطاب عزت بموسى عليه السلام ميرسد فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ إِنَّكَ بِالْوادِ الْمُقَدَّسِ طُوىً سوره طه آيه 12 . كه خلع نعلين تفسير شده بمحبت زن و فرزند ، كسى كه خواهد قدم گذارد در بساط قرب احدى بايستى از هر چه غير اوست مجرد گردد حتى بايد خود را نيز فراموش نمايد زيرا مقام وحدت مقامى است كه هر كسى را در آن راهى نيست تنها عدهاى از نفوس زكيه پس از آزمايش بسيار بجذابيت حق تعالى ممكن است راهى بسوى او بيابند و از آب زلال معرفت و محبت الهى جرعهاى بكام تشنه آنها برسد و در آن مقام بياسايند و در ملاء اعلا مقامى احراز نمايند . اگر چه در آيه بيان نفرموده كه مقصود از كلمات چيست لكن هر دانشمندى ميفهمد كه بايستى مقصود از كلماتى كه ابراهيم به آن آزمايش شد وظائف سنگينى باشد كه خداوند جناب ابراهيم را به آن آزمايش نمود پس از آنكه حضرتش از بوته امتحان به خوبى در آمد بخلعت امامت و پيشوايى او را مفتخر گردانيدند .