مطلب پنجم : قوله تعالى إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً مقصود از امامت چيست پس از آنكه حضرت ابراهيم عليه السلام از عهده امتحان به خوبى در آمد از مصدر جلال خداوندى خطاب عزت ميرسد اى ابراهيم حال لايق مقام امامت و پيشوايى تمام افراد بشر گرديده‌اى و ما به تو مقام امامت و سيادت بخشيديم كه تو پيشوا و فرمان‌فرماى مردم و همه مطيع تو باشند . جماعتى از مفسرين امامت در اين آيه را بمعنى نبوت تفسير نموده‌اند زيرا كه مقام نبوت نيز همان پيشوايى بر مردم است ، لكن بعضى از مفسرين بر اين قول اعتراض نموده كه حمل بر معنى نبوت درست در نمىآيد زيرا كلمه « جاعلك » روى ميزان عربيت اسم فاعل است و در علم نحو مقرر گرديده كه اسم فاعل عمل نميكند مگر وقتى كه بمعنى حال يا استقبال باشد و در اينجا عمل كرده يعنى مفعول دارد و آن كاف « جاعلك » كه مفعول آن است كه خدا ميفرمايد قرار دهنده‌ام تو را پيشواى مردم و اين بخشش و موهبتى بود كه بعد از مقام نبوت نصيب ابراهيم گرديد زيرا اگر نبى نبود چگونه به او وحى ميرسيد ، و نيز چنانچه در محل خود ثابت گرديده امام گرديدن ابراهيم بعد از بشارت بپديد شدن اسمعيل و اسحق بود كه ملائكه به او بشارت دادند كه داراى اولاد ميگردى بنام اسمعيل و اسحق پس چگونه ممكن است كه در آن وقت حضرتش داراى مقام پيمبرى نبوده باشد پس در آن حال خطاب هم نبى بود و هم رسول پس معلوم مىشود مقام امامتى كه بابراهيم بخشوده شد فوق مقام نبوت و رسالت بوده . و جماعتى امامت را بمعنى خلافت گرفته‌اند اين نيز درست به نظر نمىآيد زيرا نبوت تحمل انباء و اخبار از حق است و رسالت تحمل تبليغ ، و خلافت نيابت و منصبى است از طرف رسول ، مگر اينكه مقصود از خلافت پيشوايى تمام افراد بشر باشد كه امام به اين معنى بايستى داراى ولايت كليه الهيّه باشد و گر نه هرگز لايق چنين منصبى نخواهد بود زيرا كه نبوت و رسالت مراتبى دارد آخر مرتبه آن پيشوايى كلى و سيادت بر تمام افراد بشر است و از آيه چنين بر مىآيد كه اين نحو سيادت و پيشوايى پس از آزمايش بابراهيم عنايت شد بالاتر از اول مرتبه نبوت و رسالت بشمار ميرود و آن مقام ارجمندى