سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

62

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

ابراهيم ( ع ) را بچه كلماتى امتحان نمودند بعضى گويند تسبيح و تهليلاتى بوده كه در هر صبح و شامى ابراهيم ( ع ) موظف بوده به خواندن آن . حديث از حضرت رسول صلى اللَّه عليه و آله و سلّم است كه روزى باصحاب فرمود ميدانيد چرا خداوند ابراهيم را خليل خود گردانيد گفتند نه يا رسول اللَّه گفت براى اينكه هر صبح و شام ميگفت سبحان اللَّه حين تمسون و حين تصبحون و از سدى و سعيد جبير است كه كلمات اين بوده كه وقتى بناء كعبه را ميكرد مىگفت « سبحان اللَّه و الحمد للَّه و لا إله الا اللَّه و اللَّه اكبر ، و لا حول و لا قوة الا باللّه العلى العظيم » و چون تمام شد گفت : رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ الى قوله إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ مطلب چهارم : بنا بر اينكه مقصود از آزمايش ابراهيم ( ع ) اعمال مخصوص باشد كه موظف بر آن گرديده نه قول و گفتار و دعاء و غير آن چه عمل و چه فعلى را موظف بر آن گرديده بود در آن نيز گفتارى است : 1 - سى خصلت است كه خداوند در سه آيه برسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم فرستاده در سوره احزاب در آيه 25 از قوله تعالى إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِماتِ تا قوله تعالى لَهُمْ مَغْفِرَةً وَ أَجْراً عَظِيماً ده فضيلت و ده خصلت نيكو را شماره مينمايد . و در اول سوره مؤمنون از قوله تعالى قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ هُمْ فِي صَلاتِهِمْ خاشِعُونَ تا قوله تعالى أُولئِكَ هُمُ الْوارِثُونَ ده صفت ديگر را بشمار مىآورد و در سوره توبه آيه 113 از قوله تعالى التَّائِبُونَ الْعابِدُونَ تا قوله وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ ده فضيلت ديگر را تعداد مىنمايد و به اين سى فضيلت ابراهيم آزمايش گرديد ( عبد اللَّه عباس ) 2 - بمناسك و احكام حج حضرتش را امتحان و آزمايش نمودند . ( قتاده و ربيع ) 4 - ديگرى گفته در ابتدا حضرت ابراهيم ( ع ) را آزمايش نمودند بستاره و ماه و خورشيد براى اينكه اثبات نمايد كه تمامى اينها ممكن و مخلوقند و نيز او را به آتش نمرودى امتحان نمودند 4 - قول ديگر حضرتش موظف گرديده به تنظيف در سر و بدن مثل مضمضه ،