سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
54
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
بدشان بترسانى لكن وقتى آنان از روى كبر و نخوت دعوت تو را نپذيرفتند و لجاجت ورزيدند تو بوظيفه رسالت خود عمل نمودهاى ديگر بر تو حرجى نيست و مسئوليتى ندارى . وَ لَنْ تَرْضى عَنْكَ الْيَهُودُ وَ لَا النَّصارى حَتَّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ در روايت ابن عباس چنين است كه يهوديان مدينه و عيسويان نجران منتظر بودند كه رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم در قبله با آنها موافقت نمايد چون پيغمبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم بامر حق تعالى قبله را از بيت المقدس به روى كعبه گردانيد مأيوس شدند و از آن اظهار محبتى كه نسبت بحضرتش و مؤمنين مىكردند صرف نظر نمودند اين بود كه خداوند اين آيه را فرستاد . بعضى ديگر از مفسرين در شأن نزول آيه چنين گويند ، جماعتى از يهوديها خدمت رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلّم مىآمدند و ميگفتند با ما مدارا كن تا به تو ايمان آريم و چون حضرتش خيلى مايل باسلام آوردن آنها بود با آنها به نيكى و مدارا رفتار مينمود اين آيه نازل شد كه يهود و نصارا هرگز از تو راضى نميشوند مگر وقتى كه تو تابع آنها گردى . قُلْ إِنَّ هُدَى اللَّهِ هُوَ الْهُدى مفسرين گويند مقصود از هدايت اول طريق اسلام است كه آن دين خداست و دين اسلام طريق مستقيم است كه اگر آدمى به آن طريق سير نمايد به مقصود اصلى خلقت نائل ميگردد ، و مقصود از هدايت دوم راه يافتن و رسيدن بجايگاه قرب الهى است . آرى غرض از ارسال رسل و انزال كتب آسمانى راه يافتن بسوى قرب الهى است و نزديكترين راه بسوى إله و قرب او طريق اسلام است اين است كه دين اسلام و ملت حنيف ابراهيم عليه السلام بطريق مستقيم ناميده شده زيرا كه نزديكترين راه به مقصود راه مستقيم است ، و دين يهود و نصارى طريق هدايت نيست بلكه دين ساختگى است كه آنان از روى تعصب و برأى فاسد خودشان دسيسهها در دين حضرت موسى عليه السلام و عيسى عليه السلام نمودهاند و بهواهاى نفسانى خودشان عمل مينمايند و چنين دين و آئينى هرگز آدمى را بسعادت نميرساند بايستى هدايت از طرف حق تعالى باشد و رهنما پيمبرى كه تأسيس شده باشد براى هدايت .