سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

428

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

و بيچاره نميگردند چه بسيار ديده شده كه اولادان و اعقاب آنان ثروتمند و با عزت گرديده‌اند ، اين نتيجه دنيوى سخاوت است چه جاى آثار اخروى ؛ در حديث دارد كه سخاوت درختى است در بهشت كه شاخهاى فراوان دارد هر آدم سخى دست بيكى از شاخها گرفت وارد بهشت ميگردد حتى در حديث نيز دارد حاتم براى كفرش جهنم ميرود لكن براى سخاوتش آتش وى را نميسوزاند . لكن بايد دانست كه سخاوت غير از تبذير و اسراف و ولخرجى است سخاوت انفاق مال است بمستحقين و در موردى كه عقل و شرع آن را نيكو و بجا دانند . وَ اللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَ فَضْلًا وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ شيطان نظر به فقر ذاتى خود و به آن دشمنى ديرينه‌اى كه به اولاد آدم دارد بشما وعده فقر ميدهد و خداوند از راه لطف و كرم وعده مغفرت و احسان ميدهد و سعادت و فضيلت را در بذل و احسان منطوى گردانيده آنجا كه فرموده وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ يكى از مفسرين چنين گويد در اينجا دو وعده عنوان شده يكى از شيطان و ديگرى از خداى رحمان ؛ وعده شيطان غرور آرد وعده رحمان سرور ؛ وعده شيطان از راه وسواس و بخل آمده وعده رحمان از راه وحى و تنزيل آمده ؛ وعده شيطان مثل سراب ماند وعده رحمان ثواب و مغفرت آرد ، وعده شيطان دروغ و كذب و خلاف واقع نشان ميدهد وعده رحمان صدق و عين واقع را مينماياند . پس بوعده شيطان مغرور مشو كه او تو را دشمنست و تو نيز او را دشمن گير لا تَعْبُدُوا الشَّيْطانَ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ او تو را از راه دشمنى به معصيت ميخواند و از درويشى ميترساند و خداى رحمان تو را مينوازد و كار تو را آسان ميسازد و وعده خوبت ميدهد و مرتبه بلندت مىنهد و خداى جل جلاله توانگر است تو را وعده فضل و رحمت و مغفرت ميدهد عطاى او بسيار است وعده او خلف ندارد كثير الفضل و قديم - الاحسان است پس بايستى خود را حفظ نمايى و بوسوسه شيطانى راه فضل و كرم غير متناهى الهى را بر خود نبندى . ( تفسير ابو الفتوح )