سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
370
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
1 - همان صندوقى است كه نشانه پادشاهى طالوت قرار داده و آن معجزه پيمبرى از پيمبران بوده كه وقتى در ميدان جنگ ميگذاشتند صدايى از آن بيرون ميآمده كه قلب دشمن را ميلرزانيده . 2 - آن لطائف حكمتى است كه خداوند القاء مينمايد به زبان فيلسوفى كه در مقام بيان حكمت و فلسفه است ، 3 - آن الهامات و اسرارى است كه خداوند بطريق وحى بقلب انبياء القاء ميگرداند يا آن چيزى است كه بقلوب مؤمنين ظهور و بروز ميگرداند و آن قوّت و روح و نورى است از طرف حق تعالى كه خائف را مطمئن ميگرداند و محزون را تسلى ميدهد چنانچه در كتاب كريمش فرموده فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلى رَسُولِهِ وَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ و بعضى گفتهاند تابوت قلب است و سكينة آنچه در اوست از علم و اخلاص و ذكر خدا كه قلبها به آن مطمئن ميگردند و آمدن او اشاره بقلبى است كه جاى علم و وقار است . ( مجمع البيان ) آرى چنانچه از اخبار و گفتار مفسرين بر ميآيد آن تابوتى كه نشانه سلطنت طالوت قرار داده اگر چه ظاهرا صندوقى بوده محسوس و منطوى بر اسرار و رموز محير العقول لكن قرآن ظاهرى دارد و باطنى و باطن آن را نيز باطنى است كه معصوم تا هفت بطن ميشمارد . و چنانچه بعضى از دانشمندان گفتهاند براى آيات قرآنى چهار مرتبه است كه هر يك از اين چهار مرتبه را عرض عريضى است : عبارات ، اشارات ، لطائف ، حقائق كه فهم هر مرتبهاى از آن راجع بمرتبهاى از ايمان است و همين طورى كه مردم در معرفت و ايمان تفاوت دارند در فهم آيات و اسرار قرآنى نيز همه بيك درجه نيستند . پس شايد مقصود از قوله تعالى سَكِينَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ اطمينان نفس و سكونت و استقامت در دين و ثبات در توحيد و ايمان يقينى باشد بدون تزلزل و اضطراب زيرا كه از خصوصيات ايمانى كه بدرجه اطمينان برسد اين است كه قلب و دل انسانى را مثل كوه پابرجا ميگرداند كه بادهاى مخالف اوهام وى را تكان نمىدهد و نيز در مشكلات زندگانى چون اتكاء و بستگى خود را بحقيقت ميداند بحلقه محكمى چنگ زده كه گسستگى ندارد و نظير اين آيه در قرآن مجيد بسيار است مثل آنجا كه