سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
350
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
از صحابهاند و گويند ابو حنيفه نيز همين قول را اختيار نموده و حديثى از رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلّم نقل ميكنند كه فرموده باشد نماز وسطى نماز ظهر است و نيز از حضرت باقر و صادق ( ع ) نقل ميكنند كه مقصود از نماز وسطى نماز ظهر است و فخر رازى براى اثبات اين قول نه دليل اقامه نموده . 3 - مقصود از نماز وسطى نماز عصر است كه وسط بين نماز ظهر و نماز مغرب است و گويند سيوطى در درّ المنثور پنجاه و چند عدد روايت در اين خصوص ذكر نموده و نظر بكثرت روايات طرفداران اين قول بسيارند . در تفسير قمى چنين گفته پدر من از نضر بن سويد و او از ابن سنان و او از ابا عبد اللَّه عليه السلام روايت مىكند كه حضرتش آيه را اينطور قرائت نموده « حافظوا على الصلوات و الصلاة الوسطى و صلاة العصر » قوله تعالى قُومُوا لِلَّهِ قانِتِينَ يعنى مواظبت كنيد خود را در نماز كه چيزى شما را از نماز باز ندارد و مشغول ننمايد . 4 - نماز وسطى نماز مغرب است نظر به اينكه نماز مغرب از جهت زمان وسط بين بياض روز و سواد شب است و از حيث ركعات نيز وسط بين نمازهاى چهار ركعتى و دو ركعتى صبح است و نيز در سفر قصر نميشود و مرجحات ديگرى نيز گفتهاند . 5 - جماعتى چنين معتقدند كه مقصود از نماز وسطى نماز عشاء است كه وسط بين نماز مغرب و نماز صبح است و از خصوصيتى كه براى نماز عشاء است اين است كه اگر كسى بعد از نماز مغرب خوابش برد تا وقتى كه نماز عشاء قضا شد بايستى فرداى آن شب را روزه بدارد ، و مفسرين براى هر يك از اين گفتارها ادله بسيارى آوردهاند و چون بناى ما بر اختصار است بناچار از تفصيل آن خوددارى مينمائيم . لكن چنين به نظر اين قاصر ميرسد كه امر بمحافظت نماز وسطى بعد از امر بمحافظت تمام نمازها شايد رمزى باشد در كلام اللَّه و چنانچه گفتيم غرض تأكيد در تمام نمازهاى پنجگانه باشد زيرا نه از آيه خصوصيتى نسبت بيكى برمىآيد و نه از سنت روايت معتبرى كه نتوان مطمئن به آن شد ثابت گرديد و ادله متعارضند وقتى ادله با هم تعارض نمودند ساقط ميگرداند يعنى از اعتبار مىافتند و چون وسطى بر