سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
338
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
وَ الَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَ يَذَرُونَ أَزْواجاً اين آيه راجع بزنانى است كه شوهرشان وفات نمودهاند و توفى چيزى را گويند كه بالتمام گرفته شده باشد و بمناسبت اينكه به مردن جان انسان گرفته مىشود گويند فلانى وفات نمود . در اينجا « يتوفون » به صيغه مجهول خوانده شده يعنى كسانى كه جانشان گرفته شده و در جاى ديگر گرفتن جان را نسبت بملك الموت ميدهند و در جايى نسبت ببعضى ملائكه ميدهند و در جايى نسبت به خودش چنانچه فرموده اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها دانشمندان گفتهاند اين اختلاف راجع باختلاف مراتب و درجات انسان است كه بعضى از افراد بشر آنها مقربين از انبياء و اولياء ميباشند و بنا بر تحقيق انبياء اولو العزم و نيز اولياء و خلفاء آنها مقام و مرتبه آنها بالاتر از اين است كه ملائكه حتى ملك الموت كه ملك مقرب بارگاه احديت است مسلط بر آنان گردد و اخذ روح نمايد زيرا ممكن نيست دانى مسلط بر عالى گردد و بعضى در مرتبه نازلترند ملك الموت قبض روح آنها را نمايد و شايد آنها « اصحاب يمين » باشند كه خداوند در سوره واقعه ايشان را ستوده تعريف نموده و كسانى كه باقى ملائكه قبض روح آنها را مينمايند اصحاب شمال باشند يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَ عَشْراً زنهايى كه شوهرهاى آنان وفات نمودهاند بايستى صبر كنند و خوددارى نمايند از شوهر كردن تا چهار ماه و ده روز . فَإِذا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَلا جُناحَ عَلَيْكُمْ فِيما فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ وقتى كه مدت عده سر آمد مانعى نيست در آنچه زنها با خود كنند بطور معروف يعنى شوهر كنند و كسى را نميرسد كه مانع آنها گردد از ازدواج . بعضى از مفسرين چنين گفته راجع بزن شوهر مرده ملل عالم بر چند دسته بودند