سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
336
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
از بعض مفسرين است كه معنى آيه چنين است پدر و مادر هيچكدام نبايد بطفل اذيّت كنند كه يا مادر طفل را رها كند و شير ندهد يا پدر طفل را از مادر بگيرد زيرا كه مادر نسبت به بچه خود مهربانتر از دايه است . و از حضرت باقر و صادق عليهما السلام روايت ميكنند كه معنى آيه چنين است لا تُضَارَّ والِدَةٌ كه مادر براى اينكه حمل پيدا نكند و ضرر بطفل شيرخوار وارد آيد مانع گردد و نگذارد شوهر با وى نزديكى كند پس بسبب طفل ضرر زند به پدر طفل كه مانع ارضاع با وى گردد و بعضى گفتهاند معنى آيه اين است كه پدر نبايد به بچه خود ضرر زند به اينكه با وجود اينكه مادر حاضر است كه اجرت المثل بگيرد و بچه خود را شير دهد پدر ممانعت كند و بچه را بدايه بدهد . وَ عَلَى الْوارِثِ مِثْلُ ذلِكَ در معنى اين آيه بين مفسرين گفتار بسيارى است كه آيا مقصود از وارث كيست كه وقتى پدر نباشد وى بايستى متكفل طفل بشود لكن آنچه ظاهر و متبادر مىشود از آيه اين است كه اگر پدر طفل در حيات باشد مخارج طفل از شير و باقى امور تربيت او به گردن پدر است و اگر پدر مرده باشد به گردن وارث او تعلّق ميگيرد كه هر يك از آنان به سهم خود بايستى مخارج طفل را بدهند و احكام و خصوصيات آن راجع بعلم فقه است . فَإِنْ أَرادا فِصالًا عَنْ تَراضٍ مِنْهُما وَ تَشاوُرٍ پس اگر پدر و مادر خواستند از روى رضايت و پس از مشورت با يكديگر راجع به صلاحديد طفل كه بچه را از شير باز كنند بدون اينكه صدمه و آزارى بطفل وارد آيد . فَلا جُناحَ عَلَيْهِما در اين صورت كه از روى صلاحديد طفل باشد بر آنها حرجى نيست از اين آيه معلوم مىشود آنجا كه فرموده لا تُضَارَّ والِدَةٌ بِوَلَدِها وَ لا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ نهى مولوى است كه پدر و مادر نبايست كارى كنند كه به بچه ضرر و صدمه وارد آيد اما اگر از