وَ لكِنْ يُؤاخِذُكُمْ بِما كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ خداوند براى قسمهاى لغو شما كه از روى حقيقت و تصميم و دانستگى نباشد شما را مؤاخذه نميكند لكن در آن قسمهايى كه از روى عمد و نيت باشد و مخالفت نمائيد مؤاخذه مينمايد . « ما » در بِما كَسَبَتْ موصوله است و ممكن است راجع به همان قسم باشد كه قسمى كه از روى عمد و دانستگى باشد بر ترك آن مؤاخذه مىشود اما اگر روى كسب قلبى و تميز و دانستگى نباشد لغو است و اثرى بر آن مترتب نميشود و ممكن است گفته شود چون ما موصوله عموم دارد حكم مؤاخذه را تعميم دهيم و گوئيم آنچه از دل و قلب و از روى عمد و دانستگى سر زد چه عمل نيك باشد از گفتار و كردار و اعمال و چه عمل بد باشد خواه قسم باشد يا غير آن مؤثر واقع ميگردد لكن آن عملى كه از روى ادراك كه محل ادراك قلب انسانى است و تميز عقلى كه محل آن دماغ است سر نزند اثرى از ثواب و عقاب بر آن مترتب نميشود مثل حال نسيان يا خطاء يا غفلت يا جهل به حكم يا جهل بموضوع حكم هر كدام باشد ثواب و عقابى در آن مورد نميباشد لِلَّذِينَ يُؤْلُونَ مِنْ نِسائِهِمْ تَرَبُّصُ أَرْبَعَةِ أَشْهُرٍ ايلاء مأخوذ از اليه بمعنى قسم است لكن در عرف شرع وضع ثانوى پيدا نموده و اختصاص داده شده به اينكه شوهر از روى غضب قسم بخورد كه با زن حلال خود نزديكى نكند و غرضش ايلاء و اذيت او باشد . « التربص » در لغت بمعنى انتظار كشيدن است كه اگر شوهر چنين قسمى بخورد در صورتى كه قسم بيكى اسماء مختصه به حق تعالى باشد زن بايستى چهار ماه صبر كند اگر شوهر برنگشت و بزن رجوع ننمود بايستى زن رجوع كند به حاكم شرع كه حاكم شرع شوهر را وادار نمايد يا رجوع كند بزن و برگردد يا طلاق دهد . در كافى از امام باقر و صادق ( ع ) چنين روايت ميكنند كه « هر گاه مرد قسم خورد كه نزديكى با زن خود نكند تا چهار ماه زن بايستى صبر كند و بر مرد گناهى نيست كه تا چهار ماه با حلال خود مقاربت ننمايد لكن پس از چهار ماه اگر مرد