سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

287

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

در ماه‌هاى حرام گناه كبيره و كفر در مقام عمل است و باعث باز داشتن از بندگى و مناسك مىشود . و بعضى گويند اين آيه به آيه فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ سوره توبه آيه 6 . نسخ شده لكن ممكن است جمع كنيم بين آيات چنانچه بعضى از مفسرين گفته‌اند به اينكه هر كس حرمت ماه‌هاى حرام را نگاه داشت و با شما در مقام جنگ جويى بر نيامد شما نيز متعرض وى نشويد لكن كسى كه با شما بناى جنگ گذاشت شما نيز از خود دفاع نمائيد . وَ إِخْراجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ وَ الْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ چون كفار مكه در مقام عيب‌جويى گفتند اصحاب محمد صلى اللَّه عليه و آله و سلّم در ماه حرام كه موقع امنيت مردم بود خون‌ريزى نمودند آيه در ردّ آنها بر آمده كه اگر چه در ماه حرام جنگ و خونريزى روا نيست و از گناهان كبيره بشمار ميرود لكن عمل كفار قريش كه نسبت برسول اللَّه نمودند و حضرتش را از مكه كه وطن اصلى او بود بيرون كردند نزد خدا بزرگتر است از آن عملى كه اصحاب رسول اللَّه كرده‌اند كه به گمان اينكه آخر جمادى الاول است تير زدند و عمرو بن خضرمى را كشتند و نيز فساد كفار بزرگتر از قتل است شايد مقصود از فتنه كه بالاتر از قتل بشمار آورده كفر و شرك به خدا است . وَ لا يَزالُونَ يُقاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطاعُوا و كفار هميشه در مقام جنگ با شمايند تا وقتى كه شما را از دين برگردانند و اين آيه با آيات ديگر كه در خصوص جنگ با كفار رسيده ممكن است جمع نمود ، به اينكه آياتى كه در موضوع جهاد رسيده مختلف است بعضى دلالت دارد كه در ماه‌هاى حرام جهاد كردن ممنوع است مثل همين آيه يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ و بعضى آيات دلالت دارد كه براى مؤمنين جايز نيست ابتداء شروع بجنگ نمايند مگر وقتى كه كفار در مقام ايذاء آنها برآيند و بعضى آيات مثل فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ