سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

274

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

جامعه بشرى بگيريم به اين لحاظ كه گوئيم الف و لام « الناس » الف و لام جنس است نه استغراق و آيه در مقام اين است كه چون جنس انسانى مدتى بالطبع است و منفردا نميتواند زندگانى خود را تأمين نمايد بلكه بايستى بكمك يكديگر زندگانى خود را اصلاح نمايند و تمدن برقرار گردد و از آن طرف حس خودخواهى و تنازع بقاء و حبّ ارتقاء جبلى بشر است كه غالب مغلوب را اعدام نمايد و چون طبيعت بشرى چنين است اگر مصلحتى كه مؤيد عند اللَّه باشد در بين بشر حكم‌فرما نباشد كه قانون خدايى بين آنان اجراء نمايد و روح و جسم بشر را بوعد و وعيد و ببشارت و تهديد از فساد بصلاح آورد نوع بشر رو باضمحلال و نيستى خواهند رهسپار گرديد بلكه اگر بشر بتوسط پيمبران طريق سعادت خود را كه در تقويت روح و روان بدست مىآيد پيدا ننمايد نفس و شهوات حيوانى چنان غالب ميگردند كه علاوه بر اينكه جهات روحانى آنان فاسد مىگردد بفساد اخلاقى نيز گرفتار خواهند گرديد و در نتيجه روح و جسم آنها هر دو خراب خواهد گرديد و به اين بيانى كه شد اين آيه اقوى دليل مىشود كه در هر زمانى بايستى قوانين الهى بين مردم حكم‌فرما باشد و دين حق كه طريق سعادت و فضيلت بشر را تأمين گرداند ابراز فعاليت نمايد و اگر خلق را بدون رهنما مهمل گذارد نقض غرض مىشود زيرا غرض از خلقت بشر اين است كه بكمال انسانى نائل گردد و طريق صلاح و فساد خود را بشناسد و بدون پيشوا و تأسيس قانون خدايى ممكن نيست بشر طريق سعادت را پيدا نمايد . مُبَشِّرِينَ وَ مُنْذِرِينَ وَ أَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتابَ بِالْحَقِّ براى اصلاح جامعه بشرى و اينكه روح وحدت و مليّت و قوميّت بين مردم استوار گردد و تمدن صحيح بين آنان دائر و در نتيجه روحانيت بشر كامل گردد و راه سعادت و فضيلت خود را بجويند خداوند پيمبرانى فرستاده كه هم بشارت دهند به آنها ببهشت اگر مطيع و فرمانبر باشند و هم تهديد نمايند و بترسانند آنان را از جهنم و عذاب اگر مخالفت نمايند و با آنها كتاب آسمانى مثل تورات و انجيل و زبور و قرآن و باقى كتب آسمانى فرستاده كه شاهد صدق گفتار آنها باشد و نيز قانون خدايى را بين بشر اجرا نمايند .