و اگر همه كافر بودند آيا در چه وقت كافر بودند ، بعضى گفته‌اند بعد از آدم تا زمان نوح عليهما السلام تمام مردم كافر بودند ، بعضى ديگر گويند بعد از نوح تا زمان ابراهيم عليه السلام همه كافر بودند . و پاسخ اعتراض كه چگونه ممكن است در زمان ممتدى مردم همه كافر باشند و يك نفر موحد و خداپرست در بين مردم يافت نگردد گويند در ميان آنها موحدين يافت ميشدند لكن تقية اظهار نمينمودند . لكن اين جواب درست به نظر نمىآيد زيرا اولا بدلالت الف و لام الناس كه براى جنس يا استغراق ميآورند چنين مىشود كه تمام افراد بشر كافر بودند تا وقتى پيمبران آمدند براى هدايت آنان و اگر در ميان آنها خداپرستى بود الف و لام استغراق كه شامل گردد تمام افراد را معنى نداشت . و در ثانى بنا بر اين معنايى كه شد بايد همه كافر باشند تا وقتى پيمبران مبعوث گردند و بقاعده لطف كه متكلمين براى اثبات نبوت و امامت مىآورند درست نمىآيد زيرا كه گويند در هر زمانى بايستى پيغمبر يا امامى بين مردم حكم‌فرما باشد زيرا كه رحمت الهى مقتضى اين است كه اتمام حجت نمايد و خلق را مهمل نگذارد و نيز ممكن نيست زمين خالى از حجت باشد پس چگونه ممكن است در زمانى طولانى مردم را بدون رهنما گذارد . و نيز ظاهر آيه چنين مينمايد كه قبلا پيمبرى نبوده و بعدا چون مردم كافر بودند خداوند انبياء را براى هدايت آنان فرستاده در صورتى كه اول بشرى كه خلقت گرديد آدم ابو البشر بود و او خود پيمبر بود پس كى مردم كافر بودند تا وقتى انبياء آمدند و بنا بر توجيه دوم كه همه مردم خداپرست بودند نيز ظاهرا درست نمىآيد زيرا از فاء « فنبيين » كه براى تفريع آورند چنين استفاده مىشود كه چون بر دين حق نبودند پيمبرانى فرستاديم براى هدايت آنان . و ممكن است در آيه توجيه ديگرى بشود چنانچه بعضى از مفسرين گفته‌اند به اينكه گوئيم « ملت » را بمعنى دين و ملت نگيريم بلكه « ملت » را بمعنى تمدن