سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )

254

تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )

انسان به زبان قال و استعداد از خداوند طلب نمايد به او خواهد داد و كسى كه منافع مادى و حظوظ طبيعى در نظر داشته باشد و بگويد رَبَّنا آتِنا فِي الدُّنْيا از دنيا كه محط نظر و هدف اوست بوى عطا مينمايد لكن چون همش دنيا است وى را از آخرت نصيبى نيست . وَ مِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنا آتِنا فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً در مقام ستايش فرموده مؤمنين كسانى ميباشند كه به زبان نيازمندى از خدا طلب ميكنند نيكى دنيا و نيكى آخرت را و از خدا مىطلبند كه آنها را از عذاب آتش پناه دهد . و از اين مبارك آيه چند مطلب توان استخراج نمود : 1 - ستايش مؤمنين و علامت يقينشان اين است كه در مقام مناجات و طلب اين طور دعا ميكنند و ديگر اينكه بما بياموزد كه شما در مقام طلب يك جهت نباشيد كه يا فقط منافع دنيا آرزو كنيد يا سعادت آخرت بلكه بايستى منافع دنيا طلب كنيد مقدمتا براى فائز شدن بنعيم آخرت و از اينكه نسبت بهر دو حسنه فرموده اشاره به اين است كه دنيا را براى دنيا نخواهيد زيرا كه طلب منافع دنيا وقتى در تعداد حسنات بشمار ميرود كه دنيا را براى تحصيل كردن آخرت بخواهيد . أُولئِكَ لَهُمْ نَصِيبٌ مِمَّا كَسَبُوا وَ اللَّهُ سَرِيعُ الْحِسابِ اولئك اسم اشاره است يعنى چنين اشخاصى كه از خداوند طلب ميكنند حسنه دنيا و حسنه آخرت را اينها كسانى ميباشند كه از عمل خود نصيبى عايد آنها مىگردد و نتيجه اعمال خود را خواهند برد . در تفسير ابو الفتوح مينويسد بين مفسرين اختلاف است كه مقصود از اين دو حسنه دنيا و آخرت چيست روايت از حضرت امير عليه السلام است كه « حسنه دنيا زن صالحه است و حسنه آخرت حور العين وَ قِنا عَذابَ النَّارِ مقصود از عذاب نار زن بد است » حسن بصرى ، چنين گفته حسنه دنيا علم و عبادت است و حسنه آخرت بهشت است ، سدى و مقاتل ، گفته‌اند حسنه دنيا روزى فراخ و حلال است و حسنه آخرت آمرزش و ثواب . « عطيه » گفته حسنه دنيا علم و عمل است و حسنه آخرت مسامحه در حساب